Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Служебные имена
Прилагательные
Числительные
Наречия
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Модальность
Причастия
Деепричастия
Предложения
Местоимения
Союзы, Частицы
  Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Проверь себя!
 Упражнения
Словарь
Книга для чтения
Пословицы
Сказки,  Песни
Разговорник
Скачать
Ссылки
Автор сайта
Отзывы
Кірпі мен қарға
Кішкентай Жанат
Қасқыр мен кемпір
Саяхатшы бақа
Бұйра қыз
Түлкі мен ит
Мега шөбі
Мақтаншақ қоян
Аю мен түлкі
Түлкі мен тырна
Неге қоянның құлағы ұзын
Шегіртке мен құмырсқа
Қызыл тауық және бидай...
Қарлығаш пен дәуіт
Қызыл телпек
Мартышка и очки
Түлкі мен қаздар
Адам және ит
Айога
Үнемшіл құмырсқа
Кәрі теке мен қасқыр
Кім күштірек
Аңшы мен жылан
Түлкі мен борсық
Гимн Казахстана
Песня "Көзімнің қарасы"
Песня "Көктем вальсі"
Песня "Жаяу"
Песня "Көзіңе қарай бердім"
Песня "Әй-әй, бөпем"
Песня "Құстар әні"
Песня "Алға Қазақстан!"
Песня "Таңғы қала"
Песня "Арман"

Қарлығаш пен дәуіт   (қазақ ертегісі)
Ласточка и богомол   (казахская сказка)

Баяғыда қарлығаш жарға ұя салып, балапандарын өсіріпті.
Давным-давно ласточка у обрыва гнездо свила, птенцов выращивала.

Бір күні қарлығаш ұяға өрмелеп бара жатқан жыланды көрді.
Однажды ласточка в гнездо ползущую змею увидела.

Не істеу керек? Қарлығаш көкекке келді.
Что делать? Ласточка к кукушке прилетела.

– Көкек , маған көмектесші, жылан ұяға өрмелеп бара жатыр, – деді қарлығаш.
– Кукушка, помоги мне, змея в гнездо ползёт, – сказала ласточка.

– Бүркітке қонаққа бара жатырмын, уақытым жоқ, – деді көкек.
– Я к беркуту в гости иду, времени нет, – сказала кукушка.

Қарлығаш қарғаға келді, бәрін айтты.
Ласточка к вороне прилетела, всё рассказала.

– Мен үйленгелі жатырмын, уақытым жоқ, – деді қарға.
– Я выходить замуж собираюсь, времени нет, – сказала ворона.

Қарлығаш шырылдап ұшып келе жатады. Бір кезде дәуітті көреді.
Ласточка чирикая полетела. В какое-то время богомола увидела.

Дәуіт қарлығаштың шырылдаған даусын естіп:
Богомол чирикание ласточки услышав:

– Не болды, досым, неге жылайсың? – деп сұрады.
– Что случилось, мой друг, почему плачешь? – спрашивает.

Сонда қарлығаш:
Тогда ласточка:

– Жылан балапандарымды жейтін болды, – деп жылайды.
– Змея моих птенцов съест, – заплакала.

– Олай болса, мені тез жеткіз, мен балапандарды құтқарамын, – дейді дәуіт.
– Если так, меня быстро доставь, я птенцов спасу, – сказал богомол.

– Дәуіт қарлығаштың қанатына отырды. Теп-тез олар ұяға жетті.
Богомол на крылья ласточки сел. Быстро-быстро они до гнезда добрались.

Жылан ұяға тақап қалыпты. Дәуіт жыланның көзін шұқып алды. Жылан мерт болды.
Змея вплотную к гнезду приблизилась. Богомол глаза змее выткнул. Змея умерла.

Содан бері қарлығаш пен дәуіт дос екен.
С тех пор ласточка и богомол друзья.




Сұрақтарға жауап беріңіздер:
1) Баяғыда қарлығаш қайда ұя салды?
2) Бір күні қарлығаш нені көрді?
3) Қарлығаш қайда келді?
4) Қарлығаш көкекке не деді?
5) Көкек не деп жауап берді?
6) Қарға не деп жауап берді?
7) Бір кезде қарлығаш нені көрді?
8) Дәуіт не деді?
9) Дәуіт не істеді?
10) Жылан не істеді?
11) Қарлығаш пен дәуіт дос па?

"Рас", "өтірік" немесе "білмеймін" деп жауап беріңіздер:
1) Баяғыда торғайш жарға ұя салды.
2) Қарлығаш бүркітке келді.
3) Уақытым жоқ, – деді көкек.
4) Бегемот балапандарымды жейтін болды, – деді қарлығаш.
5) Қарлығаш пен дәуіт ұяға нешеде келді?
6) Қарлығаш дәуітті таңертең көрді ме, кешкісін көрді ме?

Көп нүктенің орнына керекті сөздерді жазыңыздар:
Баяғыда қарлығаш жарға ұя салып, балапандарын .................... .
Бір күні қарлығаш ұяға өрмелеп бара .................... жыланды көрді.
Не істеу ....................? Қарлығаш көкекке .................... .
– Көкек , маған ...................., жылан ұяға өрмелеп бара жатыр, – деді қарлығаш.
– Бүркітке қонаққа бара жатырмын, .................... жоқ, – деді көкек.
Қарлығаш қарғаға келді, .................... айтты.
– Мен үйленгелі ...................., уақытым жоқ, – деді қарға.
Қарлығаш шырылдап ұшып келе .................... . Бір .................... дәуітті көреді.
Дәуіт қарлығаштың шырылдаған даусын ....................:
– Не болды, досым, неге ....................? – деп сұрады.
Сонда қарлығаш:
– Жылан балапандарымды жейтін ...................., – деп жылайды.
– Олай болса, мені тез жеткіз, мен балапандарды ...................., – дейді дәуіт.
– Дәуіт қарлығаштың .................... отырды. Теп-тез олар ұяға .................... .
Жылан ұяға тақап қалыпты. Дәуіт жыланның .................... шұқып алды. Жылан .................... болды.
Содан .................... қарлығаш пен дәуіт дос екен.
Керекті сөздер:
көзін, кезде, жатырмын, уақытым, өсіріпті, келді, бәрін, керек, жатады, жатқан, естіп,
көмектесші, жетті, бері, құтқарамын, қанатына, мерт, болды, жылайсың.




Текст на казахском языке взят из:
"Түлкі мен қаздар". Сост., перевод А.М. Кудайбергеновой. Алматы. Раритет, 2002.




©  Татьяна Валяева   2007–2017
http://kaz-tili.kz/
 <<  Қызыл тауық және бидайдың дәні Вернуться к началу Қызыл телпек  >>