Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Словарь
Ссылки
Автор сайта
Отзывы
Кірпі мен қарға
Кішкентай Жанат
Қасқыр мен кемпір
Саяхатшы бақа
Бұйра қыз
Түлкі мен ит
Мега шөбі
Мақтаншақ қоян
Аю мен түлкі
Түлкі мен тырна
Неге қоянның құлағы ұзын
Шегіртке мен құмырсқа
Қызыл тауық және ...
Қарлығаш пен дәуіт
Қызыл телпек
Түлкі мен қаздар
Адам және ит
Айога
Үнемшіл құмырсқа
Кәрі теке мен қасқыр
Кім күштірек
Аңшы мен жылан
Түлкі мен борсық
Мартышка и очки

Қызыл телпек

Баяғыда бір қыз болыпты. Бір күні оған шешесі қызыл телпек сыйлапты. Қыз телпекті ешқашан шешпепті. Сондықтан жұрт оны қызыл телпек деп кетіпті.

Бір күні шешесі самса пісірді.

– Қызыл телпек, самса мен майды әжеңе апар, жолда ешкіммен сөйлеспе, – деді шешесі.

– Жарайды, – деді Қызыл телпек.

Қызыл телпек самсаны, майды алды, әжесіне кетті. Жолда ол қасқырды көрді.

– Қызыл телпек, сен қайда бара жатырсың?

– Әжеме бара жатырмын.

– Әжең қайда тұрады?

– Әжем шеткі үйде тұрады.

Қасқыр қысқа жолмен жүгіріп кетті. Ол үйді тез тапты. Қасқыр есікті түртті.

– Бұл кім? – деді әжесі.

– Бұл мен, Қызыл телпекпін, – деді қасқыр жіңішке дауыспен. – Сізге самса мен май әкелдім.

– Жіпті тарт та, кір.

Қасқыр жіпті тартты, үйге кірді. Сосын әжені жеп қойды да, төсекке жатты. Бір уақытта Қызыл телпек келді, есікті түртті.

– Бұл кім? – деді қасқыр жіңішке дауыспен.

– Бұл мен, Қызыл телпекпін, сізге самса мен май әкелдім.

Қызыл телпек жіпті тартты да, үйге кірді. Қасқырға жақындады, сосын:

– Әже, әже, неге сіздің көзіңіз үлкен?

– Сені көру үшін.

– Әже, әже, неге сіздің қолыңыз үлкен?

– Сені құшақтау үшін.

– Әже, әже, неге сіздің аяғыңыз үлкен?

– Жақсы жүгіру үшін.

– Әже, әже, неге сіздің құлағыңыз үлкен?

– Жақсы жүгіру үшін.

– Әже, әже, неге сіздің тісіңіз үлкен?

– Сені жеп қою үшін, – деп қасқыр Қызыл телпекті жеп қойды.

– Сол кезде аңшылар үйге кірді. Олар қасқырдың ішін жарды.

– Одан Қызыл телпек пен әжесі шықты. Сөйтіп олар аман қалды.




Сұрақтарға жауап беріңіздер:
1) Шешесі қызға не сыйлады?
2) Неге жұрт қызды Қызыл телпек деп кетіпті?
3) Бір күні Қызыл телпектің шешесі не пісірді?
4) Шешесі қызға не деді?
5) Қызыл телпек жолда нені көрді?
6) Қасқыр не деді?
7) Қызыл телпек не деді?
8) Қасқыр не істеді?
9) Қасқыр әжеге не деді?
10) Қасқыр әжені жеп қойды ма?
11) Қызыл телпек қасқырға не деді?
12) Аңшылар не істеді?
13) Кімдер аман қалды?

"Рас", "өтірік" немесе "білмеймін" деп жауап беріңіздер:
1) Қыс телпекті ешқашан шешпепті.
2) Жолда қыз аюды көрді.
3) Жіп қызыл болды ма, жасыл болды ма?
4) Қасқыр үйді тез тапты.
5) Сен қасқырсың, саған есікті ашпаймын, – деді әжесі.
6) Қызыл телпек нешеде болды?

Көп нүктенің орнына керекті сөздерді жазыңыздар:
Баяғыда бір .................... болыпты. Бір күні оған шешесі қызыл телпек .................... . Қыз телпекті .................... шешпепті. Сондықтан .................... оны қызыл телпек деп кетіпті.
Бір күні шешесі самса пісірді.
– Қызыл телпек, самса мен майды әжеңе апар, жолда .................... сөйлеспе, – деді шешесі.
– Жарайды, – деді Қызыл телпек.
Қызыл телпек самсаны, майды ...................., әжесіне кетті. Жолда ол қасқырды .................... .
– Қызыл телпек, сен қайда бара жатырсың?
– Әжеме бара жатырмын.
– Әжең .................... тұрады?
– Әжем шеткі .................... тұрады.
Қасқыр қысқа .................... жүгіріп кетті. Ол үйді тез .................... . Қасқыр есікті .................... .
– Бұл кім? – .................... әжесі.
– Бұл мен, Қызыл телпекпін, - деді .................... жіңішке дауыспен. – Сізге .................... мен май әкелдім.
– Жіпті тарт та, .................... .
Қасқыр жіпті тартты, үйге кірді. Сосын әжені жеп қойды да, төсекке .................... . Бір уақытта Қызыл телпек ...................., есікті түртті.
– Бұл ....................? – деді қасқыр жіңішке дауыспен.
– Бұл ........ , Қызыл телпекпін, сізге самса мен май .................... .
– Жіпті тарт та, кір, – деді қасқыр.
Қызыл телпек жіпті тартты да, .................... кірді. Қасқырға жақындады, сосын:
– Әже, әже, неге сіздің көзіңіз ....................?
– Сені көру үшін.
– Әже, әже, .................... сіздің қолыңыз үлкен?
– Сені құшақтау үшін.
– Әже, әже, неге сіздің аяғыңыз үлкен?
– Жақсы .................... үшін.
– Әже, әже, неге сіздің құлағыңыз үлкен?
– Жақсы .................... үшін.
– Әже, әже, неге сіздің .................... үлкен?
– Сені жеп қою үшін, – деп қасқыр Қызыл телпекті жеп қойды.
Сол кезде .................... үйге кірді. Олар қасқырдың.................... жарды. Одан Қызыл телпек пен әжесі шықты. Сөйтіп олар аман .................... .
Керекті сөздер:
жүгіру, қыз, кім, аңшылар, үйде, деді, түртті, көрді, есту, әкелдім, жатты, келді, ешкіммен, үйге, сыйлапты, үлкен, мен, ішін, алды, ешқашан, тісіңіз, неге, тапты, самса, қайда, кір, жолмен, жұрт, қалды, қасқыр.




Текст на казахском языке взят из:
"Түлкi мен қаздар". Сост., перевод А.М. Кудайбергеновой. Алматы. Раритет, 2002.



©  Татьяна Валяева   2007–2018
http://kaz-tili.kz/
 <<  Қарлығаш пен дәуіт Вернуться к началу Түлкі мен қаздар  >>