Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
   Проверь себя!
   Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
Словарь
Разговорник
Пословицы
Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Скачать
Ссылки
Автор сайта
Отзывы
Кірпі мен қарға
Кішкентай Жанат
Қасқыр мен кемпір
Саяхатшы бақа
Бұйра қыз
Түлкі мен ит
Мега шөбі
Мақтаншақ қоян
Аю мен түлкі
Түлкі мен тырна
Неге қоянның құлағы ұзын
Шегіртке мен құмырсқа
Қызыл тауық және ...
Қарлығаш пен дәуіт
Қызыл телпек
Түлкі мен қаздар
Адам және ит
Айога
Үнемшіл құмырсқа
Кәрі теке мен қасқыр
Кім күштірек
Аңшы мен жылан
Түлкі мен борсық
Мартышка и очки

Түлкі мен борсық   (адыгей ертегісі)
Лиса и барсук   (адыгейская сказка)

Баяғыда түлкі мен борсық бір қалта қуырылған ет тауып алды.
Давным-давно лиса и барсук один мешочек жаренного мяса нашли.

– Кімнің жасы үлкен – сол етті жесін! – деді борсық.
Чей возраст больше – тот мясо пусть съест! – сказал барсук.

– Жоқ, сен бірінші айт! – деді түлкі.
– Нет, ты первый говори! – сказала лиса.

Борсық ойланды да, айтты:
Барсук подумал да сказал:

– Аспан енді ғана көгілдір бола бастағанда, жер енді ғана қата бастағанда, мен өмірге келдім.
– Небо только голубым становилось, земля только затвердевала, я родился.

Кенеттен түлкі жылай бастады. Борсық абыржып қалды.
Внезапно лиса начала плакать. Барсук растерялся.

– Түлкі, сен неге жылайсың? – деп сұрады ол.
– Лиса, ты почему плачешь? – спросил он.

– Сен өмірге келгенде менің жалғыз балам өліп қалды, сол есіме түсті, сондықтан жылап отырмын.
– Когда ты родился, мой единственный ребёнок умер, это вспомнила, поэтому плачу.

Сөйтіп, барлық етті түлкі жеп қойды.
Так всё мясо лиса съела.

Олар әрі барды. Жолда өлген қозыны көрді.
Они дальше пошли. По дороге мёртвого барана увидели.

– Ал енді не істейміз? – деп сұрады борсық.
– А теперь что будем делать? – спрашивает барсук.

Тойып алған түлкі:
Сытая лиса:

– Қазір ұйықтайық, кім қызық түс көреді – сол қозыны жейді, – деді.
– Сейчас давай спать, кто интересный сон увидит – тот барана съест, – сказала.

Айтылды – істелінді. Ағаштың түбіне жатты. Түлкі ұйықтап қалды.
Сказано – сделано. Под деревом легли. Лиса уснула.

Борсықтың қарны ашты. Ол тұрып, қозыны жеп қойды. Таңертең түлкі борсықты оятты.
Барсук голодный. Он встал, барана съел. Утром лиса барсука разбудила.

– Борсық, сен қандай түс көрдің?
– Барсук, ты какой сон видел?

– Жоқ, сен бірінші айт!
– Нет, ты первая говори!

– Түсімде мен әдемі ханның қызы болдым. Әдемі сарайда тұрдым. Той болды. Көп әдемі тамақ болды, – деді түлкі.
– В моём сне красивый дочкой хана была. В красивом дворце жила. Праздник был. Много прекрасной еды было – сказала лиса.

Борсық қуанды:
Барсук обрадовался:

– Мен де сондай түс көрдім, ондай дәмді тамақтардан кейін сен өлген қозыны жегің келмейді деп ойладым. Сөйтіп, қозыны жеп қойдым.
– Я тоже такой сон видел, после такой вкусной еды ты мёртвого барана есть не захочешь, я подумал. Поэтому барана съел.




Сұрақтарға жауап беріңдер:
1) Баяғыда түлкі мен борсық не тауып алды?
2) Етті не жеді?
3) Неге түлкі етті жеді?
4) Түлкі шын айтты ма?
5) Сосын олар жолда не көрді?
6) Түлкі не деп айтты?
7) Неге борсық ұйықтай алмады?
8) Түсті бірінші не айтты?
9) Неге борсық түсті бірінші айтқысы келмеді?
10) Қозыны не деп қойды?
11) Борсық аңқау болды ма?

"Рас", "өтірік" немесе "білмеймін" деп жауап беріңдер:
1) Баяғыда түлкі мен борсық дос болыпты.
2) Олар бір қалта қуырылған ет тауып алды.
3) Түлкінің екі баласы болды.
4) Түлкі түсінде ханның әдемі қозысы болды.
5) Борсықтың қарны ашып, ұйықтай алмады.
6) Түлкі қозыны алып қашып кетті.



Текст на казахском языке взят из:
"Кім ең күшті". Сост., перевод А.М. Кудайбергеновой, Ж.Р. Уразбековой. Алматы. Раритет, 2004.




©  Татьяна Валяева   2007–2017
http://kaz-tili.kz/
 <<  Кім күштірек Вернуться к началу Мартышка и очки  >>