Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Суперлёгкое чтение (Super Easy Reading)

Том 2, страница 2
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      21. Ол жұмыс таңдауға қазымырлана қарайды
      Софияға аздап ақша қажет. Ол қандай да бір жұмыс тауып алу керек екенін түсінеді, бірақ жұмыс іздеуде өте міншіл. Ол көп төленетін жұмысты қалайды. Ол медициналық сақтандыруы жақсы төленетін жұмысты қалайды. Оның колледжді аяқтағаны туралы дипломы жоқ. Ол тек басынан аяғына дейін жұмыс жасай алады. Ол тек бір сағат ішінде он бес доллар ғана таба алады. Оның өзінде егер оған сәті түссе ғана. Ол мейрамханаларда жұмыс жасағысы келмейді. Ол басқаларға бағынышты болғысы келмейді. Ол офисте де жұмыс жасағысы келмейді. Ол жұмыс іш пыстырады. Егер нақты дипломың болмаса, ол жұмысты меңгере алмайсың, - дейді жұрттар.

      21. Ol jūmys taŋdauğa qazymyrlana qaraidy
      Sofiağa azdap aqşa qajet. Ol qandai da bır jūmys tauyp alu kerek ekenın tüsınedı, bıraq jūmys ızdeude öte mınşıl. Ol köp tölenetın jūmysty qalaidy. Ol medisinalyq saqtandyruy jaqsy tölenetın jūmysty qalaidy. Onyŋ kolejdı aiaqtağany turaly diplomy joq. Ol tek basynan aiağyna deiın jūmys jasai alady. Ol tek bır sağat ışınde on bes dollar ğana taba alady. Onyŋ özınde eger oğan sätı tüsse ğana. Ol meiramhanalarda jūmys jasağysy kelmeidı. Ol basqalarğa bağynyşty bolğysy kelmeidı. Ol ofiste de jūmys jasağysy kelmeidı. Ol jūmys ış pystyrady. Eger naqty diplomyŋ bolmasa, ol jūmysty meŋgere almaisyŋ, - deidı jūrttar.
Скрыть текст
      22. Оған жалғыз болған ұнайды
      Морган жалғыз тұрады. Оның достары жоқ. Оның отбасы басқа елде тұрады. Ол үшін бұл үйреншікті. Оған жалғыз болған ұнайды. Ол өзін дуана санайды. Оның өмірі өте қарапайым. Ол күн сайын таңғы 7-де оянады. Таңертеңгі тамағы - сұлы ботқасы. Ол тауықтарына тамақ береді. Ол өзінің өсімдіктеріне су құяды. Ол күні бойы кітап оқиды. Кейде ол тоқиды. Оның теледидары жоқ. Оның ұялы телефоны жоқ. Ол электроника зиянды деп санайды. Морганның ата-анасы оның қалада тұрғанын қалайды. Морган қаланы өте шулы деп санайды. Ол ауылдағы өзінің тыныш өмірінен лəззат алады.

      22. Oğan jalğyz bolğan ūnaidy
      Morgan jalğyz tūrady. Onyŋ dostary joq. Onyŋ otbasy basqa elde tūrady. Ol üşın būl üirenşıktı. Oğan jalğyz bolğan ūnaidy. Ol özın duana sanaidy. Onyŋ ömırı öte qarapaiym. Ol kün saiyn taŋğy 7-de oianady. Taŋerteŋgı tamağy - sūly botqasy. Ol tauyqtaryna tamaq beredı. Ol özınıŋ ösımdıkterıne su qūiady. Ol künı boiy kıtap oqidy. Keide ol toqidy. Onyŋ teledidary joq. Onyŋ ūialy telefony joq. Ol elektronika ziandy dep sanaidy. Morgannyŋ ata-anasy onyŋ qalada tūrğanyn qalaidy. Morgan qalany öte şuly dep sanaidy. Ol auyldağy özınıŋ tynyş ömırınen läzzat alady.
Скрыть текст
      23. Үлкен ұялы телефондар
      Ұялы телефондар жыл сайын ұлғаюда. Олар ешбір қалтаға сыймайды. Алайда, бұл түк емес, себебі адамдар әрқашан ұялы телефондарын тасып жүреді. Олар өз ұялы телефондарын қолдарында ұстайды. Алғашқы шыққан ұялы телефондар өте үлкен болатын. Жылдар өте олар кішірейе берді. Смартфондар пайда болғаннан бері ұялы телефондар қайтадан үлкен болды. Адамдар өз ұялы телефондарының экранына жиі қарайды. Егер олардың телефондары кішкентай болса, бұл олардың көздеріне зиян болушы еді. Кейбір адамдар ұялы телефондар компьютерлер сияқты үлкен болады деп қалжыңдайды.

      23. Ülken ūialy telefondar
      Ūialy telefondar jyl saiyn ūlğaiuda. Olar eşbır qaltağa syimaidy. Alaida, būl tük emes, sebebı adamdar ärqaşan ūialy telefondaryn tasyp jüredı. Olar öz ūialy telefondaryn qoldarynda ūstaidy. Alğaşqy şyqqan ūialy telefondar öte ülken bolatyn. Jyldar öte olar kışıreie berdı. Smartfondar paida bolğannan berı ūialy telefondar qaitadan ülken boldy. Adamdar öz ūialy telefondarynyŋ ekranyna jiı qaraidy. Eger olardyŋ telefondary kışkentai bolsa, būl olardyŋ közderıne zian boluşy edı. Keibır adamdar ūialy telefondar kompüterler siaqty ülken bolady dep qaljyŋdaidy.
Скрыть текст
      24. Ол жұмысқа жиналып жатыр
      Сьюзан сауда орталығында жұмыс істейді. Ол киім- кешек дүкенінде кассир болып істейді. Бір сағаттан кейін оның жұмысы басталады. Ол жұмысқа күнде үлкен сөмке апарады. Ол онда түскі тамағын салып алады. Ол алма мен сэндвич салады. Ол бөтелкемен су алады. Ол сыртқы жапсырмасына өз атын жабыстырып қойған. Ол әмиянын салды. Ол машинаның кілтін салды. Ол телефонын салды. Ол жұмыс киімін киіп алды. Бұл қара түсті спорттық жеңі қысқа жейде болатын. Ол өзі қалаған шалбарды кие алады. Ол жұмысқа өз көлігімен барады. Ол киім ауыстыратын бөлмедегі шкафқа сөмкесін салып қойды. Ол жұмысқа келген уақытын белгілеп қойды. Ол кассаға қарай беттеді. Ол өзінің алғашқы клиентін көрді.

      24. Ol jūmysqa jinalyp jatyr
      Süzan sauda ortalyğynda jūmys ısteidı. Ol kiım- keşek dükenınde kasir bolyp ısteidı. Bır sağattan keiın onyŋ jūmysy bastalady. Ol jūmysqa künde ülken sömke aparady. Ol onda tüskı tamağyn salyp alady. Ol alma men sendviş salady. Ol bötelkemen su alady. Ol syrtqy japsyrmasyna öz atyn jabystyryp qoiğan. Ol ämianyn saldy. Ol maşinanyŋ kıltın saldy. Ol telefonyn saldy. Ol jūmys kiımın kiıp aldy. Būl qara tüstı sporttyq jeŋı qysqa jeide bolatyn. Ol özı qalağan şalbardy kie alady. Ol jūmysqa öz kölıgımen barady. Ol kiım auystyratyn bölmedegı şkafqa sömkesın salyp qoidy. Ol jūmysqa kelgen uaqytyn belgılep qoidy. Ol kasağa qarai bettedı. Ol özınıŋ alğaşqy klientın kördı.
Скрыть текст
      25. Ерте тұрған қандай қиын
      Дженниферге ерте тұру өте қиын. Оның кеш жататын жаман әдеті бар. Ол түн ортасына дейін ұйықтамай жүреді, бірақ ол ерте, 5-те тұруы керек және жұмысқа жиналуы керек. Ол оятқышын қояды, бірақ қайталама тетігін қоса басады. Ол қайталаманы екі минут кешіктіріп қояды. Төсекте жатқан жақсы ғой. Ол тұрғаннан кейін төсегіне қайта барып жатады. Ол ұйқысын ашу үшін бес кесе кофе ішеді. Ол осы кеш жату әдетінен арылуға тырысып көрді. Бірақ ерте жату ол үшін қиын. Ол бастығынан жұмысын кешкі ауысымға қоюын сұрамақшы.

      25. Erte tūrğan qandai qiyn
      Djenniferge erte tūru öte qiyn. Onyŋ keş jatatyn jaman ädetı bar. Ol tün ortasyna deiın ūiyqtamai jüredı, bıraq ol erte, 5-te tūruy kerek jäne jūmysqa jinaluy kerek. Ol oiatqyşyn qoiady, bıraq qaitalama tetıgın qosa basady. Ol qaitalamany ekı minut keşıktırıp qoiady. Tösekte jatqan jaqsy ğoi. Ol tūrğannan keiın tösegıne qaita baryp jatady. Ol ūiqysyn aşu üşın bes kese kofe ışedı. Ol osy keş jatu ädetınen aryluğa tyrysyp kördı. Bıraq erte jatu ol üşın qiyn. Ol bastyğynan jūmysyn keşkı auysymğa qoiuyn sūramaqşy.
Скрыть текст
      26. Қосымша кілт
      Лора жұмыстан үйге келді. Ол сөмкесінен кілттерін іздеді. Олар ылғи сонда болатын, бірақ қазір сөмкеде болмай шықты. Ол кілтті жұмыста қалдырып кеткенін түсінді. Ол жұмысына қайта барғысы келді, бірақ ол жер жабылып та қалған. Ол жерде ешкім болмады. Оның жақындары демалысқа кеткен. Олар оған есікті ашып бере алмады. Ол өзінің анасына хабарласты. «Менің есігім жабық, мен үйге кіре алмай отырмын, не істесем болады?» - деп сұрады ол. «Қосымша кілт сенің тәтеңде бар», - деді оның анасы. Қосымша кілт болғаны - пайдалы. Ол түпнұсқа кілттің көшірмесі. Лора жымиды. Ол әпкесінің үйіне оның жағдайын білуге кетті.

      26. Qosymşa kılt
      Lora jūmystan üige keldı. Ol sömkesınen kıltterın ızdedı. Olar ylği sonda bolatyn, bıraq qazır sömkede bolmai şyqty. Ol kılttı jūmysta qaldyryp ketkenın tüsındı. Ol jūmysyna qaita barğysy keldı, bıraq ol jer jabylyp ta qalğan. Ol jerde eşkım bolmady. Onyŋ jaqyndary demalysqa ketken. Olar oğan esıktı aşyp bere almady. Ol özınıŋ anasyna habarlasty. «Menıŋ esıgım jabyq, men üige kıre almai otyrmyn, ne ıstesem bolady?» - dep sūrady ol. «Qosymşa kılt senıŋ täteŋde bar», - dedı onyŋ anasy. Qosymşa kılt bolğany - paidaly. Ol tüpnūsqa kılttıŋ köşırmesı. Lora jymidy. Ol äpkesınıŋ üiıne onyŋ jağdaiyn bıluge kettı.
Скрыть текст
      27. Шайпұлға байланысты
      Франклин кафеде жұмыс істейді. Ол сағатына тоғыз доллар алады. Оның жағдайы күнделікті шайпұл ақшасына байланысты. Ол клиенттерді күтуге бар ынта- жігерін салып тырысады. Ол үнемі күлімдеп жүреді. Ол келген клиенттерін күлдіріп жүреді. Ол барлық тапсырысты тез орындайды. Бірақ бірде өте сараң клиенттер де жолығып қалады. Олар жасөспірімдер болатын. Ол кездейсоқ олардың әңгімесін естіп қалды. «Біз шайпұлын төлемей-ақ қояйық. Міндетті емеспіз», - деді тағы бірі. Бұны естіп, Франклин құлазып қалды. Ол олардан шайпұлын сұрамаған болатын. Егер ол шайпұлына қосымша ақша сұраса, оны жұмыстан шығарып жіберетін шығар. Ол да оларды қатырайын деп шешті. Олар бәрібір оған шайпұлын бермейді.

      27. Şaipūlğa bailanysty
      Franklin kafede jūmys ısteidı. Ol sağatyna toğyz dollar alady. Onyŋ jağdaiy kündelıktı şaipūl aqşasyna bailanysty. Ol klientterdı kütuge bar ynta- jıgerın salyp tyrysady. Ol ünemı külımdep jüredı. Ol kelgen klientterın küldırıp jüredı. Ol barlyq tapsyrysty tez oryndaidy. Bıraq bırde öte saraŋ klientter de jolyğyp qalady. Olar jasöspırımder bolatyn. Ol kezdeisoq olardyŋ äŋgımesın estıp qaldy. «Bız şaipūlyn tölemei-aq qoiaiyq. Mındettı emespız», - dedı tağy bırı. Būny estıp, Franklin qūlazyp qaldy. Ol olardan şaipūlyn sūramağan bolatyn. Eger ol şaipūlyna qosymşa aqşa sūrasa, ony jūmystan şyğaryp jıberetın şyğar. Ol da olardy qatyraiyn dep şeştı. Olar bärıbır oğan şaipūlyn bermeidı.
Скрыть текст
      28. Суды үнемдейік
      Калифорнияда құрғақшылық. Бізге суды үнемдеу қажет. Тіс тазалаған кезде кранды бұрап қойыңыз. Душқа бес минуттан аспайтын уақытта түсуге тырысыңыз. Шлангты қолданудың орнына жапырақтарды тырнауышпен жинаңыз. Өз өсімдіктеріңізді таңертең ерте суарыңыз. Тамшылап тұрған крандарды жөндеңіз. Тамшылап көп су ағады. Немесе ең болмаса кран астына шелек қойыңыз. Осы суды өз өсімдіктеріңізді суаруға пайдаланыңыз. Үйде судың бекер ақпауы үшін бəрін жасауға тырысыңыз. Ыдыс жуған кезде өте көп су пайдаланбаңыз. Унитазға қажет болғаннан артық су ағызып жібермеңіз. Унитазға қағаз салып жібермеңіз. Көшеге су шашпаңыз. Бірге біз көп су үнемдей аламыз.

      28. Sudy ünemdeiık
      Kaliforniada qūrğaqşylyq. Bızge sudy ünemdeu qajet. Tıs tazalağan kezde krandy būrap qoiyŋyz. Duşqa bes minuttan aspaityn uaqytta tüsuge tyrysyŋyz. Şlangty qoldanudyŋ ornyna japyraqtardy tyrnauyşpen jinaŋyz. Öz ösımdıkterıŋızdı taŋerteŋ erte suaryŋyz. Tamşylap tūrğan krandardy jöndeŋız. Tamşylap köp su ağady. Nemese eŋ bolmasa kran astyna şelek qoiyŋyz. Osy sudy öz ösımdıkterıŋızdı suaruğa paidalanyŋyz. Üide sudyŋ beker aqpauy üşın bärın jasauğa tyrysyŋyz. Ydys juğan kezde öte köp su paidalanbaŋyz. Unitazğa qajet bolğannan artyq su ağyzyp jıbermeŋız. Unitazğa qağaz salyp jıbermeŋız. Köşege su şaşpaŋyz. Bırge bız köp su ünemdei alamyz.
Скрыть текст
      29. Ол сурет салғанды жақсы көреді
      Пэм өз жұмысын жақсы көреді. Ол- суретші. Ол көбіне портрет салады. Оған елдер келіп салдырады. Оған қырық бес доллар төлейді. Олар орындыққа отырады. Ол сала бастайды. Адам сүретін салу бір сағаттай уақыт алады. Ол аса көп ақша таппайды, себебі клиенттері аз, 45 долларды елдер қымбат деп есептейді. Онда ешкім болмайтын күндері де болады. Ол суреттерін Калифорния штатындағы Лос Анджелес қытай кварталында салады. Ол басқа жерге ауысуды да ойлап жүр. Ол сурет салғанды жақсы көреді. Өкініштісі, тек клиенттері аз болғаны.

      29. Ol suret salğandy jaqsy köredı
      Pem öz jūmysyn jaqsy köredı. Ol- suretşı. Ol köbıne portret salady. Oğan elder kelıp saldyrady. Oğan qyryq bes dollar töleidı. Olar oryndyqqa otyrady. Ol sala bastaidy. Adam süretın salu bır sağattai uaqyt alady. Ol asa köp aqşa tappaidy, sebebı klientterı az, 45 dollardy elder qymbat dep esepteidı. Onda eşkım bolmaityn künderı de bolady. Ol suretterın Kalifornia ştatyndağy Los Andjeles qytai kvartalynda salady. Ol basqa jerge auysudy da oilap jür. Ol suret salğandy jaqsy köredı. Ökınıştısı, tek klientterı az bolğany.
Скрыть текст
      30. Қарындашқа арналған ұштауыш
      Нэнси сурет сабағында өз суреттерін бояды. Оның жасыл түсті қарындашының ұшы сынып қалды. Ол өзінің ұштауышын алып шықты. Ұштауышы жақында алынған, жаңа еді. Нэнсинің анасы арзанға алған болатын. Ненси тесігіне қарындашын салды. Ол бірнеше рет бұрап, алып шықты. Сол сәтте грифель түсіп қалды. Ол қарындашты тағы да тесікке салды. Қарындашты тағы да бұрап көрді. Қарындаштың ұшы әлі де үшкір емес еді. Ұштауыш нашар сияқты. Нэнсинің сурет сабағынан беретін мұғалімі өзінің ұштауышын қолдануын ұсынды. Ол тоқпен істейді екен. Ненси ұштауыштың тесігіне қарындашын салды. Оған өзі айналдырудың қажеті жоқ еді. Ол тек қарындашты ұстап тұрса болды. Қарындашын өте жақсы ұштады.

      30. Qaryndaşqa arnalğan ūştauyş
      Nensi suret sabağynda öz suretterın boiady. Onyŋ jasyl tüstı qaryndaşynyŋ ūşy synyp qaldy. Ol özınıŋ ūştauyşyn alyp şyqty. Ūştauyşy jaqynda alynğan, jaŋa edı. Nensinıŋ anasy arzanğa alğan bolatyn. Nensi tesıgıne qaryndaşyn saldy. Ol bırneşe ret būrap, alyp şyqty. Sol sätte grifel tüsıp qaldy. Ol qaryndaşty tağy da tesıkke saldy. Qaryndaşty tağy da būrap kördı. Qaryndaştyŋ ūşy älı de üşkır emes edı. Ūştauyş naşar siaqty. Nensinıŋ suret sabağynan beretın mūğalımı özınıŋ ūştauyşyn qoldanuyn ūsyndy. Ol toqpen ısteidı eken. Nensi ūştauyştyŋ tesıgıne qaryndaşyn saldy. Oğan özı ainaldyrudyŋ qajetı joq edı. Ol tek qaryndaşty ūstap tūrsa boldy. Qaryndaşyn öte jaqsy ūştady.
Скрыть текст
      31. Ол сұрақ қоюға қорқады
      Биология сабағында Ченг мырза дәріс оқыды. Дэнилде бірнеше сұрақ туындады. Ол тым жасық болатын, қол көтермек болған еді. Бірге оқитын курстастары оған тесіліп қарайтын болған соң батпады. Сосын оны ақымақ деп ойламасын деп ойлады. Сосын ұстазы да оны ақымақ деп ойламасын деп ойлады. Дегенмен жақында тест болатын. Оған түсінбеген сұрақтарын қою керек болатын. Ол сұрақтарға алдындағы тестте дұрыс жауап бермеген болатын. Ақырында ол қолын көтеріп сұрағын қойды. «Сіз менің дәрісімді дұрыс түсінбедіңіз бе?» - деп сұрады Ченг мырза. Дениэль басын шайқады. «Ақымақ сұрақ деген түсінік жоқ», - деді Ченг мырза.

      31. Ol sūraq qoiuğa qorqady
      Biologia sabağynda Şeng myrza därıs oqydy. Denilde bırneşe sūraq tuyndady. Ol tym jasyq bolatyn, qol kötermek bolğan edı. Bırge oqityn kurstastary oğan tesılıp qaraityn bolğan soŋ batpady. Sosyn ony aqymaq dep oilamasyn dep oilady. Sosyn ūstazy da ony aqymaq dep oilamasyn dep oilady. Degenmen jaqynda test bolatyn. Oğan tüsınbegen sūraqtaryn qoiu kerek bolatyn. Ol sūraqtarğa aldyndağy testte dūrys jauap bermegen bolatyn. Aqyrynda ol qolyn köterıp sūrağyn qoidy. «Sız menıŋ därısımdı dūrys tüsınbedıŋız be?» - dep sūrady Şeng myrza. Deniel basyn şaiqady. «Aqymaq sūraq degen tüsınık joq», - dedı Şeng myrza.
Скрыть текст
      32. Ол мысықты құтқарып қалды
      Ким орташа, сұлу да емес, ажарсыз да емес қыз бала. Ақылы асып түспесе де, кем болмады. Ол жақсы да емес, жаман да емес. Бірақ бір оқиға болды. Бір күні үйіне қайтып келе жатып, мысықтың дауысын естіді. Мияулаған дауыс қай жерден шықты? Ағаштың басынан естілді. Мысық сол жерден шыға алмай қалыпты. Ким ағашқа шығып: «Бері, бері, мысығым», - деді. Ол мысықты ағаштан төменге түсірді. Мысықтың иесі алғысын айтып, оған 500 доллар сыйақы берген еді. Ким туралы жаңалықтардан хабарлады. Оны қалада әркім біліп алған. Адамдар қолтаңбасын да сұраған.

      32. Ol mysyqty qūtqaryp qaldy
      Kim ortaşa, sūlu da emes, ajarsyz da emes qyz bala. Aqyly asyp tüspese de, kem bolmady. Ol jaqsy da emes, jaman da emes. Bıraq bır oqiğa boldy. Bır künı üiıne qaityp kele jatyp, mysyqtyŋ dauysyn estıdı. Miaulağan dauys qai jerden şyqty? Ağaştyŋ basynan estıldı. Mysyq sol jerden şyğa almai qalypty. Kim ağaşqa şyğyp: «Berı, berı, mysyğym», - dedı. Ol mysyqty ağaştan tömenge tüsırdı. Mysyqtyŋ iesı alğysyn aityp, oğan 500 dollar syiaqy bergen edı. Kim turaly jaŋalyqtardan habarlady. Ony qalada ärkım bılıp alğan. Adamdar qoltaŋbasyn da sūrağan.
Скрыть текст
      33. Ол алғашқы рет автобусқа мінді
      Маргарет негізінде өз машинасымен барлық жерге баратын. Өкінішке орай, оның машинасы жөндеуде болатын. Оған жұмысқа автобуспен баруға тура келді. Ол автобустың қағидаларын аса білмейтін еді. Ол автобус аялдамасына келіп отырды, оның жанына тағы бір әйел жайғасты. Маргарет өзін ыңғайсыз сезінді. Ол тұрып кетті, автобус келді. Ол автобусқа мінді. Жол ақы құны бір доллар елу тиын екен. Оның қалтасында елу долларлық ірі ақша ғана болатын. «Сізде ұсақ ақша бар ма?» - деп сұрады ол жүргізушіден. «Қарындас, сіз не бірінші рет мініп тұрсыз ба?» - деп сұрады ол. Маргарет жүргізуші ақша ұсатпайтынын білмейтін еді. «Онда қалғанын өзіңізге қалдырыңыз», - деп орнына отырды. Жұмысқа дейінгі жол 35 минут алатын еді. Отыз минут өтті. Ол мына жерді танымайтынын байқады. Ол басқа автобусқа отырғанын түсінді.

      33. Ol alğaşqy ret avtobusqa mındı
      Margaret negızınde öz maşinasymen barlyq jerge baratyn. Ökınışke orai, onyŋ maşinasy jöndeude bolatyn. Oğan jūmysqa avtobuspen baruğa tura keldı. Ol avtobustyŋ qağidalaryn asa bılmeitın edı. Ol avtobus aialdamasyna kelıp otyrdy, onyŋ janyna tağy bır äiel jaiğasty. Margaret özın yŋğaisyz sezındı. Ol tūryp kettı, avtobus keldı. Ol avtobusqa mındı. Jol aqy qūny bır dollar elu tiyn eken. Onyŋ qaltasynda elu dollarlyq ırı aqşa ğana bolatyn. «Sızde ūsaq aqşa bar ma?» - dep sūrady ol jürgızuşıden. «Qaryndas, sız ne bırınşı ret mınıp tūrsyz ba?» - dep sūrady ol. Margaret jürgızuşı aqşa ūsatpaitynyn bılmeitın edı. «Onda qalğanyn özıŋızge qaldyryŋyz», - dep ornyna otyrdy. Jūmysqa deiıngı jol 35 minut alatyn edı. Otyz minut öttı. Ol myna jerdı tanymaitynyn baiqady. Ol basqa avtobusqa otyrğanyn tüsındı.
Скрыть текст
      34. Команда ақша жинап жүр
      Жүзу командасының формасына ақша жинау керек. Команда капитаны көлік жуумен айналысуды шешті. Көліктер автокөлік тұрағына кіреді. Жүзу командасының мүшелері көлік жуады. Көлік жуу он бес минут уақыт алады. Қалыпты көлемдегі көлікті жуу жеті доллар тұрады. Жүк көлігін, фургондарды, жол талғамайтын көліктерді жуу он доллар тұрады. Жүзу командасына қажетті көлемдегі ақшаны жинай алмады. Жүзу командасы көп ақша жинай алмады. Команда капитаны жабырқау. Ол бұны өзінің қателігі деп сезінді. Көлік жуушылардың жұмысы әдетте дұрыс жүрмейді. Адамдар көліктерін жеткіншектерге сеніп тапсыра алмайды.

      34. Komanda aqşa jinap jür
      Jüzu komandasynyŋ formasyna aqşa jinau kerek. Komanda kapitany kölık juumen ainalysudy şeştı. Kölıkter avtokölık tūrağyna kıredı. Jüzu komandasynyŋ müşelerı kölık juady. Kölık juu on bes minut uaqyt alady. Qalypty kölemdegı kölıktı juu jetı dollar tūrady. Jük kölıgın, furgondardy, jol talğamaityn kölıkterdı juu on dollar tūrady. Jüzu komandasyna qajettı kölemdegı aqşany jinai almady. Jüzu komandasy köp aqşa jinai almady. Komanda kapitany jabyrqau. Ol būny özınıŋ qatelıgı dep sezındı. Kölık juuşylardyŋ jūmysy ädette dūrys jürmeidı. Adamdar kölıkterın jetkınşekterge senıp tapsyra almaidy.
Скрыть текст
      35. Тырнақты бояу
      Нэнси маникюрді жақсы көреді, бірақ оның лак жаққаны өте жақсы шықпайды. Ол оңай көрінгенімен, қиындау. Соған қарамастан, ол тырысып көрмек. Ол мамасының тырнаққа арналған лактар топтамасын қарап шықты. Оның ішінде отыздан астам түс бар. Оған ашық-көгілдір ұнайды. Ол өзінің кереуетіне жатты. Алдымен ол сол қолына кірісті. Ол әр тырнағын бояды. Лактың иісі жаман шығады. Ол тырнақтары тезірек кебуі үшін, оларға үрлейді. Ол оң қолына кірісті. Оң жақтағы тырнақтарды бояу қиындау. Бұл ол оңақай болғандықтан. Тырнақты бояу ол ойлағаннан әлдеқайда көп уақыт алды. Оның оң қолы сол қолындай әдемі көрінбейді.

      35. Tyrnaqty boiau
      Nensi manikürdı jaqsy köredı, bıraq onyŋ lak jaqqany öte jaqsy şyqpaidy. Ol oŋai körıngenımen, qiyndau. Soğan qaramastan, ol tyrysyp körmek. Ol mamasynyŋ tyrnaqqa arnalğan laktar toptamasyn qarap şyqty. Onyŋ ışınde otyzdan astam tüs bar. Oğan aşyq-kögıldır ūnaidy. Ol özınıŋ kereuetıne jatty. Aldymen ol sol qolyna kırıstı. Ol är tyrnağyn boiady. Laktyŋ iısı jaman şyğady. Ol tyrnaqtary tezırek kebuı üşın, olarğa ürleidı. Ol oŋ qolyna kırıstı. Oŋ jaqtağy tyrnaqtardy boiau qiyndau. Būl ol oŋaqai bolğandyqtan. Tyrnaqty boiau ol oilağannan äldeqaida köp uaqyt aldy. Onyŋ oŋ qoly sol qolyndai ädemı körınbeidı.
Скрыть текст
      36. Жемпірді қайтарып беру
      Кэролдің өткен аптада сатып алған жемпірін қайтарып бергісі келді. Ол оған өте үлкен. Кэрол сатып алған дүкенге барды. «Сәлеметсіз бе, мен мынаны қайтарып берейін деп едім», - деді ол. «Кешіріңіз, біз сатып алынған тауарды қайтып алмаймыз. Біз оны тек басқа тауарға айырбастап бере аламыз», - деді кассада тұрған әйел. Кэрол өз-өзін ұстай алмады. «Мен сіздердің киімдеріңізді емес, өз ақшамды қайтарып алғым келеді», - деді Кэрол. Кассадағы әйел түбіртек сұрады. Кэрол берді. Кассадағы әйел оның артында жазылған сөзді көрсетті. Онда: «Басқа тауарға айырбастауға болады», - деп жазылған. Кэрол жұдырығымен дүкен сөресін ұрып жіберді. Кассадағы әйел артқа қарай шегінді. Кэрол дүкен меңгерушісін шақыруды сұрады. Меңгеруші келді: «Мен сіздің дүкеннен шығып кетуіңізді талап етемін», - деді меңгеруші.

      36. Jempırdı qaitaryp beru
      Keroldıŋ ötken aptada satyp alğan jempırın qaitaryp bergısı keldı. Ol oğan öte ülken. Kerol satyp alğan dükenge bardy. «Sälemetsız be, men mynany qaitaryp bereiın dep edım», - dedı ol. «Keşırıŋız, bız satyp alynğan tauardy qaityp almaimyz. Bız ony tek basqa tauarğa aiyrbastap bere alamyz», - dedı kasada tūrğan äiel. Kerol öz-özın ūstai almady. «Men sızderdıŋ kiımderıŋızdı emes, öz aqşamdy qaitaryp alğym keledı», - dedı Kerol. Kasadağy äiel tübırtek sūrady. Kerol berdı. Kasadağy äiel onyŋ artynda jazylğan sözdı körsettı. Onda: «Basqa tauarğa aiyrbastauğa bolady», - dep jazylğan. Kerol jūdyryğymen düken söresın ūryp jıberdı. Kasadağy äiel artqa qarai şegındı. Kerol düken meŋgeruşısın şaqyrudy sūrady. Meŋgeruşı keldı: «Men sızdıŋ dükennen şyğyp ketuıŋızdı talap etemın», - dedı meŋgeruşı.
Скрыть текст
      37. Әжесі тоқыған жемпір
      Линда әжесін жақсы көреді. Әжесі де оны жақсы көреді. Оның әжесі көп тоқыма киімдер тоқып береді. Линдаға әдетте олар ұнамайды. Ол тым ескі үлгіде. Бірақ ол тоқыма киімдерді ұнататын кейіп танытады. Ол көңілді кейіппен күлімдеп, әжесіне алғысын білдіреді. Бір күні әжесі қызғылт түсті жемпір сыйлады. «Мен осы жемпірді биге кигеніңді қалаймын», - деді әжесі. Линданың ішкі жан дүниесі құлазып тұр еді. «О, жақсы. Сен де бірге барасың ба?» - деп сұрады Линда. «Жоқ, бірақ сен мен үшін суретке түс», - деді әжесі. Линда басын изеді. Линда суретке түскеннен соң жемпірді шешіп тастамақшы.

      37. Äjesı toqyğan jempır
      Linda äjesın jaqsy köredı. Äjesı de ony jaqsy köredı. Onyŋ äjesı köp toqyma kiımder toqyp beredı. Lindağa ädette olar ūnamaidy. Ol tym eskı ülgıde. Bıraq ol toqyma kiımderdı ūnatatyn keiıp tanytady. Ol köŋıldı keiıppen külımdep, äjesıne alğysyn bıldıredı. Bır künı äjesı qyzğylt tüstı jempır syilady. «Men osy jempırdı bige kigenıŋdı qalaimyn», - dedı äjesı. Lindanyŋ ışkı jan düniesı qūlazyp tūr edı. «O, jaqsy. Sen de bırge barasyŋ ba?» - dep sūrady Linda. «Joq, bıraq sen men üşın suretke tüs», - dedı äjesı. Linda basyn izedı. Linda suretke tüskennen soŋ jempırdı şeşıp tastamaqşy.
Скрыть текст
      38. Джинасадағы жыртықтар
      Лиза анасына сауда кешенінде сатып алынған киімдерін көрсетті. Анасына ол сатып алған жейделері ұнаса, джинса шалбарларын ұнатпады. Шалбар көк түсті және үстінде көптеген жыртықтар болды. «Олар жыртылған, қайтарып бер», - деді анасы. Лиза оған күліп: «Мен оларды осындай күйде сатып алдым», - деді. « Жарамсыз киімдерді сатып алып қажеті не?» - деді анасы. «Бұл сән ғой» - деді. Оның анасы заманауи сән үрдісін түсінбеді. Анасы Лиза ондай жыртықтарды өзі жасай алады деп ойлады. Бағасына қарап: «50 доллар, Лиза, сен ессізсің», - деп еді. Лиза: «Дұрысы, бұл ессіз сәнді!» – деді.

      38. Djinasadağy jyrtyqtar
      Liza anasyna sauda keşenınde satyp alynğan kiımderın körsettı. Anasyna ol satyp alğan jeidelerı ūnasa, djinsa şalbarlaryn ūnatpady. Şalbar kök tüstı jäne üstınde köptegen jyrtyqtar boldy. «Olar jyrtylğan, qaitaryp ber», - dedı anasy. Liza oğan külıp: «Men olardy osyndai küide satyp aldym», - dedı. « Jaramsyz kiımderdı satyp alyp qajetı ne?» - dedı anasy. «Būl sän ğoi» - dedı. Onyŋ anasy zamanaui sän ürdısın tüsınbedı. Anasy Liza ondai jyrtyqtardy özı jasai alady dep oilady. Bağasyna qarap: «50 dollar, Liza, sen essızsıŋ», - dep edı. Liza: «Dūrysy, būl essız sändı!» – dedı.
Скрыть текст
      39. «А.М.» және «Ж» қосылған сэндвичтер
      Рут «А.М.» және «Ж» қосылған сэндвичтерді көп жейді. «А.М.» арахис майы дегенді білдіреді, «Ж» - желе. Бұндай сэндвичтерді расымен де жасау оңай. Оның үстіне, олар дәмді. Ол екі тілім нанды тостерге салады. Ол нанды дайын болғаннан кейін алады. Нан шеттері кішкене күйіңкірейді. Оған солай ұнайды. Ол арахис майын нанға жағады. Ол басқа банкадан пышақпен кішкене желе алады. Ол оны басқа нан тіліміне жағады. Ол екі тілімді біріктіреді. Ол жейді.

      39. «A.M.» jäne «J» qosylğan sendvişter
      Rut «A.M.» jäne «J» qosylğan sendvişterdı köp jeidı. «A.M.» arahis maiy degendı bıldıredı, «J» - jele. Būndai sendvişterdı rasymen de jasau oŋai. Onyŋ üstıne, olar dämdı. Ol ekı tılım nandy tosterge salady. Ol nandy daiyn bolğannan keiın alady. Nan şetterı kışkene küiıŋkıreidı. Oğan solai ūnaidy. Ol arahis maiyn nanğa jağady. Ol basqa bankadan pyşaqpen kışkene jele alady. Ol ony basqa nan tılımıne jağady. Ol ekı tılımdı bırıktıredı. Ol jeidı.
Скрыть текст
      40. Пайдалы ас ішу және жаттығу
      Мистер Браун – дене шынықтыру пәнінің мұғалімі. Ол кезінде кәсіби гимнаст болған. Оның оқушылары одан әрқашан артық салмақты қалай тастауға болатынын сұрайды. Мистер Браун әрқашан пайдалы ас ішу және тұрақты түрде жаттығып тұру қажеттігін айтады. Бар болғаны осы. Адамдар мұны біледі, бірақ оны жасағысы келмейді деп ойлайды ол. Адамдар – жалқау. Олар жеңіл жол тапқысы келеді. Оның оқушылары одан арықтауға арналған дәрілер туралы сұрайды. Мистер Браун арықтауға арналған дәрілердің жанама әсері бар екендігін айтады. Олар дене жаттығулары секілді тиімді емес. «Жаттығулар шаршатады, бірақ осы артық салмақты тастауға мүмкіндік беретін тәсіл».

      40. Paidaly as ışu jäne jattyğu
      Mister Braun – dene şynyqtyru pänınıŋ mūğalımı. Ol kezınde käsıbi gimnast bolğan. Onyŋ oquşylary odan ärqaşan artyq salmaqty qalai tastauğa bolatynyn sūraidy. Mister Braun ärqaşan paidaly as ışu jäne tūraqty türde jattyğyp tūru qajettıgın aitady. Bar bolğany osy. Adamdar mūny bıledı, bıraq ony jasağysy kelmeidı dep oilaidy ol. Adamdar – jalqau. Olar jeŋıl jol tapqysy keledı. Onyŋ oquşylary odan aryqtauğa arnalğan därıler turaly sūraidy. Mister Braun aryqtauğa arnalğan därılerdıŋ janama äserı bar ekendıgın aitady. Olar dene jattyğulary sekıldı tiımdı emes. «Jattyğular şarşatady, bıraq osy artyq salmaqty tastauğa mümkındık beretın täsıl».
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Рахат Уйсымбаев, Акжайык Сабырбаева, Аяулым Орынгали, Еркежан Каймоллаева, Арайлым Тлеуова, Арайлым Токтаубаева, Аслан Бисенов, Мира Сембайкызы, Алтынгуль Кептербаева, Гульнар Абдраимова, Максат Маликов, Раушан Муталипова, Акнур Жунусова, Алия Отеш, Гульзайнаб Сисенова, Жандос Бақытбекұлы, Меруерт Сарбасова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Книга для чтения Вернуться к началу Лёгкие истории. Том 1, стр.1  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга