Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Рассказы, пьесы
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Истории о детях

Том 2, страница 5
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      81. Мысық пен ит
      Қара мысық орындықтың үстіне секіріп шықты. Ол төмендегі ақ итке қарады. Ит сүйек мүжіп жатты. Мысық итке секірді. Ит сүйекті мүжи берді. Мысық иттің құйрығымен ойнады. Ит сүйекті мүжи берді. Мысық қайтадан орындыққа секірді. Ол аяғын жалады. Ит тұрды. Ол мысыққа қарады. Ит мысықтың жүнін жалады. Мысық иттің мұрнын жалады. Ит қайтадан сүйегіне кетті. Бөлме ішінде бала жүгіріп өтті. Оның үстінде сары жейде. Ол орындыққа қарай ұша жаздады. Мысық орындықтан секіріп түсті. Мысық диванға секірді. Орындық еденге иттің жанына құлады. Ит сүйекті мүжуін тоқтатты. Ит баланың артынан жүгірді. Бала далаға жүгіріп шықты. Ол таяқты лақтырды. Ит таяқтың артынан жүгіріп кетті. Ит жатты. Ол таяқты мүжи бастады.

      81. Mysyq pen it
      Qara mysyq oryndyqtyñ üstıne sekırıp şyqty. Ol tömendegı aq itke qarady. İt süiek müjıp jatty. Mysyq itke sekırdı. İt süiektı müji berdı. Mysyq ittıñ qūiryğymen oinady. İt süiektı müji berdı. Mysyq qaitadan oryndyqqa sekırdı. Ol aiağyn jalady. İt tūrdy. Ol mysyqqa qarady. İt mysyqtyñ jünın jalady. Mysyq ittıñ mūrnyn jalady. İt qaitadan süiegıne kettı. Bölme ışınde bala jügırıp öttı. Onyñ üstınde sary jeide. Ol oryndyqqa qarai ūşa jazdady. Mysyq oryndyqtan sekırıp tüstı. Mysyq divanğa sekırdı. Oryndyq edenge ittıñ janyna qūlady. İt süiektı müjuın toqtatty. İt balanyñ artynan jügırdı. Bala dalağa jügırıp şyqty. Ol taiaqty laqtyrdy. İt taiaqtyñ artynan jügırıp kettı. İt jatty. Ol taiaqty müji bastady.
Скрыть текст
      82. Мысық пен тиін
      Ерсіннің мысығы бар. Мысықтың аты Сары. Сары қызғылт сары түсті. Сары заттардың артынан жүгіруді ұнататын. Ол доптың артынан жүгіретін. Ол көбелектің артынан жүгіретін. Ол тиіндердің артынан жүгіретін. Ерсіннің ауласы бар. Ауланың ортасында ағаш өсіп тұр. Ағаштың үстінде тиін өмір сүретін. Сары ағаштың үстіне шығып алды. Ол тиінді көрді. Тиін Сарыны көрді. Тиін құйрығын көтерді. Ол Сарыға тісін қайрады. Ол "клик,клик,клик", - деді. Ол Сары ары кетсін дегені. "Бұл менің ағашым", - деді тиін. "Менің ағашымнан кет". Сары Тиінді түсінбеді. Сары тиін тілін түсінбейтін. Сары мысық болатын. Ол мысықтарша сөйлейтін. Сары " мяу, мяу, мяу," - деді. Ол "Кел ойнайық," - дегені. Мен сенің артыңнан жүгіремін. Сосын сен менің артымнан жүгіресін. Тиін тағы да тісін қайрады. " Мені жайыма қалдыр, сен жынды мысықсын. Бар, басқа мысықтармен ойна", - деді ол.

      82. Mysyq pen tiın
      Ersınnıñ mysyğy bar. Mysyqtyñ aty Sary. Sary qyzğylt sary tüstı. Sary zattardyñ artynan jügırudı ūnatatyn. Ol doptyñ artynan jügıretın. Ol köbelektıñ artynan jügıretın. Ol tiınderdıñ artynan jügıretın. Ersınnıñ aulasy bar. Aulanyñ ortasynda ağaş ösıp tūr. Ağaştyñ üstınde tiın ömır süretın. Sary ağaştyñ üstıne şyğyp aldy. Ol tiındı kördı. Tiın Saryny kördı. Tiın qūiryğyn köterdı. Ol Saryğa tısın qairady. Ol "klik,klik,klik", - dedı. Ol Sary ary ketsın degenı. "Būl menıñ ağaşym", - dedı tiın. "Menıñ ağaşymnan ket". Sary Tiındı tüsınbedı. Sary tiın tılın tüsınbeitın. Sary mysyq bolatyn. Ol mysyqtarşa söileitın. Sary " mäu, mäu, mäu," - dedı. Ol "Kel oinaiyq," - degenı. Men senıñ artyñnan jügıremın. Sosyn sen menıñ artymnan jügıresın. Tiın tağy da tısın qairady. " Menı jaiyma qaldyr, sen jyndy mysyqsyn. Bar, basqa mysyqtarmen oina", - dedı ol.
Скрыть текст
      83. Кішкентай қонжық
      Кішкентай қонжық анасынан артынан келе жатыр. Аю-ана орман ішімен келе жатыр. Ол жеу үшін жидек іздеп жүр. Ол қара жидектерді тауып алды. Ол оны жей бастады. Балақай да жей бастады. Олар бар жидекті жеп қойды. Кішкентай қонжық тойып алды. Аю-ананың қарны әлі аш еді. Ол қайта жүрді. Ол тағы да жеу үшін жидек тапқысы келді. Кішкентай қонжық жатты. Ол тоқ еді. Оның ұйқысы келді. Бірақ аю-ана қарсы болды. Ол кішкентай қонжыққа ырылдады. Ол анасынын ырылын түсінді. Анасы ырылдағанда ол оған көнді. Тамақтан соң ұйықтайтын күн әлі оған келеді. Ағашпен жоғары қарай аузында жаңғағы бар тиін жүгіріп өтті.Ол жаңғағын түсіріп алды, сол үшін жерге түсті. Ол жаңғақты алып, кішкентай қонжыққа қарады. Содан кейін қайтадан ағаштың үстімен жоғары жүгірді. Кішкентай қонжық жаңғақты ұнатпайды. Оларды шағу тым қиын.

      83. Kışkentai qonjyq
      Kışkentai qonjyq anasynan artynan kele jatyr. Aiu-ana orman ışımen kele jatyr. Ol jeu üşın jidek ızdep jür. Ol qara jidekterdı tauyp aldy. Ol ony jei bastady. Balaqai da jei bastady. Olar bar jidektı jep qoidy. Kışkentai qonjyq toiyp aldy. Aiu-ananyñ qarny älı aş edı. Ol qaita jürdı. Ol tağy da jeu üşın jidek tapqysy keldı. Kışkentai qonjyq jatty. Ol toq edı. Onyñ ūiqysy keldı. Bıraq aiu-ana qarsy boldy. Ol kışkentai qonjyqqa yryldady. Ol anasynyn yrylyn tüsındı. Anasy yryldağanda ol oğan köndı. Tamaqtan soñ ūiyqtaityn kün älı oğan keledı. Ağaşpen joğary qarai auzynda jañğağy bar tiın jügırıp öttı.Ol jañğağyn tüsırıp aldy, sol üşın jerge tüstı. Ol jañğaqty alyp, kışkentai qonjyqqa qarady. Sodan keiın qaitadan ağaştyñ üstımen joğary jügırdı. Kışkentai qonjyq jañğaqty ūnatpaidy. Olardy şağu tym qiyn.
Скрыть текст
      84. Қантқа арналған Қант
      Кэролді анасы өзімен бірге ат қораға алды. Олар Қантқа жақындады. Қант олардың жылқысы еді. "Қантпен амандас" - деді анасы. Кэрол: "Сәлем, Қант,-" деді. Анасы Қантқа сәбіз берді. Қант сәбізді жеп қойды. Ол сәбізді тез жеп қойды. Анасы Кэролға сәбіз берді. Анасы айтты: " Қазір сен Қантты тамақтандыр." Кэрол Қантқа сәбіз берді. Қант сәбізді жеп қойды. "Ол оны тез жеп қойды," - деді Кэрол. Анасы айтты: "Иә, Қант сәбізді өте тез жейді". Кэрол айтты: "Оған жаңа ат қою керек. Бізге оны Сәбіз деп атау керек. Неге оның аты Қант?" Анасы айтты: "Ол қантты да жақсы көреді. Қара". Анасы қалтасынан бірнеше шақпақ қант шығарды. Ол оларды қолына ұстады. Ол оларды Қантқа берді. Қант шақпақ қанттарды жеп қойды. Ол оларды тез жеп қойды. "Әкел, мен Қантқа қант беремін" - деді Кэрол.

      84. Qantqa arnalğan Qant
      Keroldı anasy özımen bırge at qorağa aldy. Olar Qantqa jaqyndady. Qant olardyñ jylqysy edı. "Qantpen amandas" - dedı anasy. Kerol: "Sälem, Qant,-" dedı. Anasy Qantqa säbız berdı. Qant säbızdı jep qoidy. Ol säbızdı tez jep qoidy. Anasy Kerolğa säbız berdı. Anasy aitty: " Qazır sen Qantty tamaqtandyr." Kerol Qantqa säbız berdı. Qant säbızdı jep qoidy. "Ol ony tez jep qoidy," - dedı Kerol. Anasy aitty: "iä, Qant säbızdı öte tez jeidı". Kerol aitty: "Oğan jaña at qoiu kerek. Bızge ony Säbız dep atau kerek. Nege onyñ aty Qant?" Anasy aitty: "Ol qantty da jaqsy köredı. Qara". Anasy qaltasynan bırneşe şaqpaq qant şyğardy. Ol olardy qolyna ūstady. Ol olardy Qantqa berdı. Qant şaqpaq qanttardy jep qoidy. Ol olardy tez jep qoidy. "Äkel, men Qantqa qant beremın" - dedı Kerol.
Скрыть текст
      85. Туған күнге арналған көйлек
      Халиданың 12-нші туған күні болатын. Халида 12-де еді. Оның анасы бір нәрселер сатып алу үшін дүкенге ертіп апарды. Олар бір нәрселер сатып алу үшін сауда кешеніне барды. "Сен көйлек таңда. Сен өзіңе әдемі көйлек таңдай аласың",-деді анасы. "Мен әдемі, көгілдір көйлекті таңдаймын",- деді Халида. Олар «JCPenney» әмбебап дүкеніне барды. «JC Penney»-де көптеген көйлектер сатылады. Халида өзіне ұнаған көйлекті көрді. "Анашым, маған мына көйлек ұнайды",-деді ол. Ол көйлекті өзімен киім өлшеу бөлмесіне алып барды. Көйлекті киді. Көйлек оған жарасып тұрды. Ол киім өлшеу бөлмесінен шықты. "Көйлек саған жарасып тұр",-деді анасы. "Маған оны алуға бола ма?"-деп сұрады Халида. "Әрине, сен оны ала аласын, қымбаттым. Бұл сенің туған күніңе сыйлық,"-деді анасы. "Бірақ бұл жеңілдікпен емес қой"-деді Халида. "Біз әрдайым бәрін жеңілдікпен сатып аламыз ғой". "Бұл сенің туған күнің, қымбаттым. Сенің туған күніңде біз толық бағасын төлей аламыз", - деді анасы.

      85. Tuğan künge arnalğan köilek
      Halidanyñ 12-nşı tuğan künı bolatyn. Halida 12-de edı. Onyñ anasy bır närseler satyp alu üşın dükenge ertıp apardy. Olar bır närseler satyp alu üşın sauda keşenıne bardy. "Sen köilek tañda. Sen özıñe ädemı köilek tañdai alasyñ", - dedı anasy. "Men ädemı, kögıldır köilektı tañdaimyn", - dedı Halida. Olar «JCPenney» ämbebap dükenıne bardy. «JC Penney»-de köptegen köilekter satylady. Halida özıne ūnağan köilektı kördı. "Anaşym, mağan myna köilek ūnaidy",-dedı ol. Ol köilektı özımen kiım ölşeu bölmesıne alyp bardy. Köilektı kidı. Köilek oğan jarasyp tūrdy. Ol kiım ölşeu bölmesınen şyqty. "Köilek sağan jarasyp tūr",-dedı anasy. "Mağan ony aluğa bola ma?"-dep sūrady Halida. "Ärine, sen ony ala alasyn, qymbattym. Būl senıñ tuğan künıñe syilyq,"-dedı anasy. "Bıraq būl jeñıldıkpen emes qoi"- dedı Halida. "Bız ärdaiym bärın jeñıldıkpen satyp alamyz ğoi". "Būl senıñ tuğan künıñ, qymbattym. Senıñ tuğan künıñde bız tolyq bağasyn tölei alamyz", - dedı anasy.
Скрыть текст
      86. Бұны істеме, - дейді анасы
      Мұрныңды жеңіңмен сүртпе. Мұрныңды шұқыма. Сөзді бұзба. Аузыңды толтырып сөйлеме. Тамақтан кейін бірден жүзуге барма. Итті тамақтандыруды ұмытпа. Итті серуендетуді ұмытпа. Əпкеңді ұрма, ініңді жылатпа. Аузыңды ашып шайнама. Басқа адамдарға күлме. Есікті тарсылдатпа. Жолда ойнама. Кешікпе. Мені қазір мазалама. Айқалама. Зарлама. Шыңғырма. Қоқсытпа. Дөрекіленбе. Мектептен қалма. Жегенде сөйлеме. Үйді шашпа. Бұлай қатты сөйлеме. Ініңмен төбелеспе. Алаңдама. Ұнжырғаңды түсірме. Бұны жеме. Бейтаныс адаммен сөйлеспе. Сіріңкемен ойнама. Отпен ойнама.

      86. Būny ısteme, - deidı anasy
      Mūrnyñdy jeñıñmen sürtpe. Mūrnyñdy şūqyma. Sözdı būzba. Auzyñdy toltyryp söileme. Tamaqtan keiın bırden jüzuge barma. ittı tamaqtandyrudy ūmytpa. ittı seruendetudı ūmytpa. Äpkeñdı ūrma, ınıñdı jylatpa. Auzyñdy aşyp şainama. Basqa adamdarğa külme. Esıktı tarsyldatpa. Jolda oinama. Keşıkpe. Menı qazır mazalama. Aiqalama. Zarlama. Şyñğyrma. Qoqsytpa. Dörekılenbe. Mektepten qalma. Jegende söileme. Üidı şaşpa. Būlai qatty söileme. İnıñmen töbelespe. Alañdama. Ūnjyrğañdy tüsırme. Būny jeme. Beitanys adammen söilespe. Sırıñkemen oinama. Otpen oinama.
Скрыть текст
      87. Ай және күн
      «Ай қандай қашықтықта орналасқан?» - деп сұрады Қасым әкесінен. Оның әкесі: «Бұл жақсы сұрақ», - деді. Ол: «Ай күн сияқты онша алыс орналаспаған», - деді. «Күн қандай қашықтықта орналасқан?»-деп сұрады Қасым. Оның әкесі: «Бұл жақсы сұрақ»,-деді. Ол: «Күн айға қарағанда алыс орналасқан»,-деді. «Сен мұны мектепте оқыдың ба?»-деп сұрады Қасым. Әкесі: «Иә, мектепте оқыдым»-деді. Қасым: «Дегенмен сен мұны ұмытып қалғансың ба?»-деп сұрады. Әкесі айтты: «Иә, мен мұны ұмытып қалдым». Қасым: "Неге сен ұмытып қалдың?"-деп сұрады. Әкесі былай деді: "Мен ұмытып қалдым, өйткені бұл аса маңызды емес." Қасым сұрады: "Егер мұның үлкен маңызы болмаса, неге біз оны оқимыз?" Оның әкесі: «Бұл жақсы сұрақ»,- деді. Ол айтты: "Сендер оқисыңдар, себебі сендердің мұғалімдерің мұны маңызды деп санайды». Қасым: "Сен менің мұғаліміме қоңырау шала аласың ба? Мұның маңызды емес екенін айта аласың ба?"-деп сұрады ол әкесінен.

      87. Ai jäne kün
      «Ai qandai qaşyqtyqta ornalasqan?» - dep sūrady Qasym äkesınen. Onyñ äkesı: «Būl jaqsy sūraq», - dedı. Ol: «Ai kün siaqty onşa alys ornalaspağan», - dedı. «Kün qandai qaşyqtyqta ornalasqan?»-dep sūrady Qasym. Onyñ äkesı: «Būl jaqsy sūraq»,-dedı. Ol: «Kün aiğa qarağanda alys ornalasqan»,-dedı. «Sen mūny mektepte oqydyñ ba?»-dep sūrady Qasym. Äkesı: «iä, mektepte oqydym»-dedı. Qasym: «Degenmen sen mūny ūmytyp qalğansyñ ba?»-dep sūrady. Äkesı aitty: «iä, men mūny ūmytyp qaldym». Qasym: "Nege sen ūmytyp qaldyñ?"-dep sūrady. Äkesı bylai dedı: "Men ūmytyp qaldym, öitkenı būl asa mañyzdy emes." Qasym sūrady: "Eger mūnyñ ülken mañyzy bolmasa, nege bız ony oqimyz?" Onyñ äkesı: «Būl jaqsy sūraq»,- dedı. Ol aitty: "Sender oqisyñdar, sebebı senderdıñ mūğalımderıñ mūny mañyzdy dep sanaidy». Qasym: "Sen menıñ mūğalımıme qoñyrau şala alasyñ ba? Mūnyñ mañyzdy emes ekenın aita alasyñ ba?"-dep sūrady ol äkesınen.
Скрыть текст
      88. Ол сәбізді жек көреді
      "Өз көкеністеріңді же, Мерген", - деді анасы. "Мен өз көкеністерімді жеп отырмын", - деді Мерген. Ол кесілген сәбіздерді жеп отырды. Ол кесілген сәбізді бір-бірлеп жеп отырды. Ол бір түйірін шанышқысымен түйреп, оған қарады. Ол асықпай аузына салды. Асықпай шайнады. Ақыр аяғында жұтты. Сосын ол аздап су ішті. Сосын ол өз шанышқысымен сәбіздің басқа бір түйірін түйреді. Анасы оны бақылап отырды. " Неге сен көкеністерді жек көресің, Мерген? Ол айтты: "Мен көкеністерді жек көрмеймін. Мен сәбізді жек көремін. " Сен неге сәбізді жек көресің?"- деп сұрады анасы. "Себебі ол дәмді емес"- деді Мерген. «Бірақ ол сен үшін пайдалы", - деді анасы. Ол сенің көзің үшін пайдалы. Ол саған жақсы көруің үшін пайдалы. Сен көзіңнің жаксы көргенін қалайсың ба?" " Жоқ, егер мен сәбізге қарауға мәжбүр болсам, қаламаймын,"- деді Мерген.

      88. Ol säbızdı jek köredı
      "Öz kökenısterıñdı je, Mergen", - dedı anasy. "Men öz kökenısterımdı jep otyrmyn", - dedı Mergen. Ol kesılgen säbızderdı jep otyrdy. Ol kesılgen säbızdı bır-bırlep jep otyrdy. Ol bır tüiırın şanyşqysymen tüirep, oğan qarady. Ol asyqpai auzyna saldy. Asyqpai şainady. Aqyr aiağynda jūtty. Sosyn ol azdap su ıştı. Sosyn ol öz şanyşqysymen säbızdıñ basqa bır tüiırın tüiredı. Anasy ony baqylap otyrdy. " Nege sen kökenısterdı jek köresıñ, Mergen? Ol aitty: "Men kökenısterdı jek körmeimın. Men säbızdı jek köremın. " Sen nege säbızdı jek köresıñ?"- dep sūrady anasy. "Sebebı ol dämdı emes"- dedı Mergen. «Bıraq ol sen üşın paidaly", - dedı anasy. Ol senıñ közıñ üşın paidaly. Ol sağan jaqsy köruıñ üşın paidaly. Sen közıñnıñ jaksy körgenın qalaisyñ ba?" " Joq, eger men säbızge qarauğa mäjbür bolsam, qalamaimyn,"- dedı Mergen.
Скрыть текст
      89. Бүгінгі күннің поштасы
      Пошташы поштаны пошта жәшігiне салды. Әкесі далаға шықты. Ол пошташымен амандасты. Пошташы: " Саламатсыз ба?"-деді. Әкесі пошта жәшігін ашып, ішінен журнал және екі хатты алды. Бір хат өзінің әпкесінен болды, ал басқасы оның ағасынан екен. Журнал оның әйелінікі еді. Бұл бақша күтуге арналған журнал болатын. Ол гүл және көкеніс өсірумен айналысады. Әкесі қайтадан үйге кіріп кетті. Ол екі хатты да ашты. Оның әпкесе оны туған күніне шақырыпты. Ал ағасы тойға шақырған екен. Әкесі хатты қуана-қуана оқыды. Оған бұл шықыртуларды алған жағымды әсер етті. Ол телефонды алды. Ол әпкесіне хабарлама жіберді. Ол оның туған күнінде болады. Ол сонымен қатар ағасына да телефон шалды. Ол тойға баратынын айтты.

      89. Bügıngı künnıñ poştasy
      Poştaşy poştany poşta jäşıgıne saldy. Äkesı dalağa şyqty. Ol poştaşymen amandasty. Poştaşy: " Salamatsyz ba?"-dedı. Äkesı poşta jäşıgın aşyp, ışınen jurnal jäne ekı hatty aldy. Bır hat özınıñ äpkesınen boldy, al basqasy onyñ ağasynan eken. Jurnal onyñ äielınıkı edı. Būl baqşa kütuge arnalğan jurnal bolatyn. Ol gül jäne kökenıs ösırumen ainalysady. Äkesı qaitadan üige kırıp kettı. Ol ekı hatty da aşty. Onyñ äpkese ony tuğan künıne şaqyrypty. Al ağasy toiğa şaqyrğan eken. Äkesı hatty quana-quana oqydy. Oğan būl şyqyrtulardy alğan jağymdy äser ettı. Ol telefondy aldy. Ol äpkesıne habarlama jıberdı. Ol onyñ tuğan künınde bolady. Ol sonymen qatar ağasyna da telefon şaldy. Ol toiğa baratynyn aitty.
Скрыть текст
      90. Ол аспанға барады
      Әділжан үй жұмысын жасап отыр еді. Кенет үй жұмысын орындауын тоқтатты. Оның іші пысып кетті. Ол үй жұмысын орындауды жақсы көрмейтін. "Әке, біз қайтыс болғанда не болады?" – деп сұрады Әділжан. "Сен аспанға барасың", – деді әкесі. "Бәрі де аспанға кете ме?" – деп сұрады Әділжан. "Жоқ, жақсы адамдар ғана аспанға барады", – деді әкесі. "Аспан деген қандай болады?" – деп сұрады Әділжан. "Ол - қасиетті жер", – деді әкесі. "Бәрі бақытты. Әрбір адам – дос. Бәрі сені жақсы көреді. Сен бәрін жақсы көресің". Ол Әділжанға әдепті болу керектігін айтты. Ол ұлына адал болу керектігін айтты. "Егер сен әдепті, адал болсаң, көкке (аспанға) барасың", – деді әкесі. Әділжан: "Менің көкке барғым келеді. Мен әдепті әрі адал адам боламын", – деді. Әкесі тағы бір нәрсе барын айтты. Әділжан көкке бару үшін тағы бір нәрсе жасауы керек екен. "Тағы не істеу керек?" – деп сұрады Әділжан. "Егер сенің көкке барғың келсе, үй тапсырмаңды орындауың керек", – деді әкесі.

      90. Ol aspanğa barady
      Ädıljan üi jūmysyn jasap otyr edı. Kenet üi jūmysyn oryndauyn toqtatty. Onyñ ışı pysyp kettı. Ol üi jūmysyn oryndaudy jaqsy körmeitın. "Äke, bız qaitys bolğanda ne bolady?" – dep sūrady Ädıljan. "Sen aspanğa barasyñ", – dedı äkesı. "Bärı de aspanğa kete me?" – dep sūrady Ädıljan. "Joq, jaqsy adamdar ğana aspanğa barady", – dedı äkesı. "Aspan degen qandai bolady?" – dep sūrady Ädıljan. "Ol - qasiettı jer", – dedı äkesı. "Bärı baqytty. Ärbır adam – dos. Bärı senı jaqsy köredı. Sen bärın jaqsy köresıñ". Ol Ädıljanğa ädeptı bolu kerektıgın aitty. Ol ūlyna adal bolu kerektıgın aitty. "Eger sen ädeptı, adal bolsañ, kökke (aspanğa) barasyñ", – dedı äkesı. Ädıljan: "Menıñ kökke barğym keledı. Men ädeptı ärı adal adam bolamyn", – dedı. Äkesı tağy bır närse baryn aitty. Ädıljan kökke baru üşın tağy bır närse jasauy kerek eken. "Tağy ne ısteu kerek?" – dep sūrady Ädıljan. "Eger senıñ kökke barğyñ kelse, üi tapsyrmañdy oryndauyñ kerek", – dedı äkesı.
Скрыть текст
      91. Дүниежүзі картасы
      Жомарт картаға қарап тұрған. Ол дүниежүзі картасы болатын. Картада көптеген елдер бейнеленген еді. Барлық елдер әр түрлі түске боялған. Онда дүниежүзінің барлық елдері бейнеленген болатын. Олар қызыл, жасыл және көк түсті. Жайдар бір елді нұсқады: "Әке, неге бұл ел қызыл түсті? Ол жанып жатыр ма? Біреу жерді қызыл түске бояп қойған ба? Онда көп қызанақ бар ма?" Жомарт басқа елді нұсқады. Бұл жасыл түсті ел болатын. "Әке, бұл ел неге жасыл түсті? Онда шөп көп пе? Біреу жерді жасыл түске бояп қойған ба?" Жайдар тағы бір елді нұсқады. Бұл көк түсті ел болатын. "Әке, неге бұл ел көк түсті? Ол көк суға толы ма? Әлде онда көк түсті құстар көп пе? Біреу жерді көкке бояп қойған ба?" Әкесі: "Жоқ, түстер картаны әдемі етеді. Олар ешқандай мағынаны білдірмейді", – деді.

      91. Dúnıejúzi kartasy
      Jomart kartaǵa qarap turǵan. Ol dúnıejúzi kartasy bolatyn. Kartada kóptegen elder beınelengen edi. Barlyq elder ár túrli túske boıalǵan. Onda dúnıejúziniń barlyq elderi beınelengen bolatyn. Olar qyzyl, jasyl jáne kók tústi. Jaıdar bir eldi nusqady: "Áke, nege bul el qyzyl tústi? Ol janyp jatyr ma? Bireý jerdi qyzyl túske boıap qoıǵan ba? Onda kóp qyzanaq bar ma?" Jomart basqa eldi nusqady. Bul jasyl tústi el bolatyn. "Áke, bul el nege jasyl tústi? Onda shóp kóp pe? Bireý jerdi jasyl túske boıap qoıǵan ba?" Jaıdar taǵy bir eldi nusqady. Bul kók tústi el bolatyn. "Áke, nege bul el kók tústi? Ol kók sýǵa toly ma? Álde onda kók tústi qustar kóp pe? Bireý jerdi kókke boıap qoıǵan ba?" Ákesi: "Joq, túster kartany ádemi etedi. Olar eshqandaı maǵynany bildirmeıdi", – dedi.
Скрыть текст
      92. Мектептегі төбелес
      Бір күні мектепте төбелес болды, нәтижесінде Ханзат Сейітті итеріп жіберді, ол да жауап қайтарды. Сейіт үйіне беті көгеріп келді. Кімнің ісі бұл? Кім сені ұрды? - деді анасы. Сен оған жауап қайтардың ба? Жауап қайтардың деп ойлаймын. Қорқақ болма. Сен бишара болмауың керек, - деді әкесі. Мен де оны итеріп жібердім, - деді Сейіт. Әкесі оған келесіде жұдырықпен соғу керектігін айтты. Ертеңіне Сейіт мектепке барғанда, Ханзат оны тағы жерге құлатты, Сейіт орнынан тұрып, оны бетінен соғып жіберді, одан ол құлады. Мұрнынан қан аға бастады, сол кезде қасынан мұғалім өтіп бара жатыр еді, ол Ханзатты тұрғызды. Сынып мұғалімі Сейттің әкесін шақыртты, Сейіт Ханзатты ұрып жіберді және оның мұрны қанады, - деп айтты. Оған, Сейіттің әкесі "Ай, жарайсың, балам", - деді.

      92. Mekteptegı töbeles
      Bır künı mektepte töbeles boldy, nätijesınde Hanzat Seiıttı iterıp jıberdı, ol da jauap qaitardy. Seiıt üiıne betı kögerıp keldı. Kımnıñ ısı būl? Kım senı ūrdy? - dedı anasy. Sen oğan jauap qaitardyñ ba? Jauap qaitardyñ dep oilaimyn. Qorqaq bolma. Sen bişara bolmauyñ kerek, - dedı äkesı. Men de ony iterıp jıberdım, - dedı Seiıt. Äkesı oğan kelesıde jūdyryqpen soğu kerektıgın aitty. Erteñıne Seiıt mektepke barğanda, Hanzat ony tağy jerge qūlatty, Seiıt ornynan tūryp, ony betınen soğyp jıberdı, odan ol qūlady. Mūrnynan qan ağa bastady, sol kezde qasynan mūğalım ötıp bara jatyr edı, ol Hanzatty tūrğyzdy. Synyp mūğalımı Seittıñ äkesın şaqyrtty, Seiıt Hanzatty ūryp jıberdı jäne onyñ mūrny qanady, - dep aitty. Oğan, Seiıttıñ äkesı "Ai, jaraisyñ, balam", - dedı.
Скрыть текст
      93. Машинаны жүргізу
      Чарли машинаны жүргізгісі келді. "Әке, мен машинаны жүргізсем бола ма? - деп сұрады ол. "Саған машинаны жүргізуге болады", - деді оның әкесі. Чарли әкесінің соңынан машинаға дейін барды. Оның әкесі жүргізуші жағынан машинаның есігін ашты. "Сен жүргізушісің," - деді ол. Чарли машинаға отырды. Оның әкесі есікті жапты. Оның әкесі машинаны айналып өтті. Ол жолаушы жағынан есікті ашты. Ол Чарлидің жанына отырды. Ол Чарлиге кілтті берді. Чарли тұтандыру тетігіне кілтті салды. Чарли кілтті бұрады. Машина оталды. Чарли қуанышты күйге енді. Ол рөл дөңгелегін солға бұрды. Ол рөл дөңгелегін оңға бұрды. Солға, оңға, солға, оңға. Ол дабылды қосты. Ол қайтадан дабылды қосты. Би-би! Би-би! Ол сол жақ бұрылыс белгісін қосты. Ол оң жақ бұрылыс белгісін қосты. Блинк! Блинк! "Әке, мен жақсы жүргізушімін бе?"-деп сұрады ол. "Балам, сен өте жақсы жүргізушісің", -деді әкесі.

      93. Maşinany jürgızu
      Şarli maşinany jürgızgısı keldı. "Äke, men maşinany jürgızsem bola ma? - dep sūrady ol. "Sağan maşinany jürgızuge bolady", - dedı onyñ äkesı. Şarli äkesınıñ soñynan maşinağa deiın bardy. Onyñ äkesı jürgızuşı jağynan maşinanyñ esıgın aşty. "Sen jürgızuşısıñ," - dedı ol. Şarli maşinağa otyrdy. Onyñ äkesı esıktı japty. Onyñ äkesı maşinany ainalyp öttı. Ol jolauşy jağynan esıktı aşty. Ol Şarlidıñ janyna otyrdy. Ol Şarlige kılttı berdı. Şarli tūtandyru tetıgıne kılttı saldy. Şarli kılttı būrady. Maşina otaldy. Şarli quanyşty küige endı. Ol röl döñgelegın solğa būrdy. Ol röl döñgelegın oñğa būrdy. Solğa, oñğa, solğa, oñğa. Ol dabyldy qosty. Ol qaitadan dabyldy qosty. Bi-bi! Bi-bi! Ol sol jaq būrylys belgısın qosty. Ol oñ jaq būrylys belgısın qosty. Blink! Blink! "Äke, men jaqsy jürgızuşımın be?"-dep sūrady ol. "Balam, sen öte jaqsy jürgızuşısıñ", -dedı äkesı.
Скрыть текст
      94. Пасхаға арналған жұмыртқа
      Пасха күнінің жексенбісі. Анасы Мишельге кішкентай себет берді. Анасы оған пасха жұмыртқаларын іздеуін сұрады. Пасха жұмыртқалары ауланың артқы жағында еді. "Пасха жұмыртқасы қандай болады?" - деп сұрады Мишель. Анасы: "Ол кәдімгі жұмыртқа сияқты көрінеді", - деді, - бірақ олар боялған. Олар қызыл. Олар көк. Олар сары. Олар түрлі түсті. "Олар неге қызыл? Оларды қызыл тауық тапты ма?" - деп сұрады Мишель. "Жоқ", - деді анасы. "Олар қызыл, өйткені оны әкең екеуіміз қызыл түске бояп қойдық. Олар көк, өйткені оны көк түске бояп қойдық. Олар сары, өйткені біз оларды сары түске бояп қойдық. Мишель: "Неге сендер оларды бояп қойдыңдар",- деп сұрады. Анасы айтты: "Бұл пасханың дәстүрі. Дәстүр - ол жыл сайын адамдардың жасайтыны". Мишель ауланың артқы жағына барды. Ол алты пасxа жұмыртқасын тапты. "Келесі жылы сен бізге пасxа жұмыртқасын бояуға көмектесесің", - деді оған анасы. "Әрине", - деді Мишель.

      94. Pashağa arnalğan jūmyrtqa
      Pasha künınıñ jeksenbısı. Anasy Mişelge kışkentai sebet berdı. Anasy oğan pasha jūmyrtqalaryn ızdeuın sūrady. Pasha jūmyrtqalary aulanyñ artqy jağynda edı. "Pasha jūmyrtqasy qandai bolady?" - dep sūrady Mişel. Anasy: "Ol kädımgı jūmyrtqa siaqty körınedı", - dedı, - bıraq olar boialğan. Olar qyzyl. Olar kök. Olar sary. Olar türlı tüstı. "Olar nege qyzyl? Olardy qyzyl tauyq tapty ma?" - dep sūrady Mişel. "Joq", - dedı anasy. "Olar qyzyl, öitkenı ony äkeñ ekeuımız qyzyl tüske boiap qoidyq. Olar kök, öitkenı ony kök tüske boiap qoidyq. Olar sary, öitkenı bız olardy sary tüske boiap qoidyq. Mişel: "Nege sender olardy boiap qoidyñdar",- dep sūrady. Anasy aitty: "Būl paşanyñ dästürı. Dästür - ol jyl saiyn adamdardyñ jasaityny". Mişel aulanyñ artqy jağyna bardy. Ol alty pasha jūmyrtqasyn tapty. "Kelesı jyly sen bızge pasha jūmyrtqasyn boiauğa kömektesesıñ", - dedı oğan anasy. "Ärine", - dedı Mişel.
Скрыть текст
      95. Үстіңгі кереует
      Ол ағасы екеуі екі қабатты кереуетте ұйықтайды. Оның төсегі астыда. Оның бауырында үстіңгі кереует. Үстіңгі кереуеттің қоршауышы бар. Ол қоршауыш ұйықтап жатқан адамның қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Оның бауырына қоршауыш ұнамайды. Ол оны алып тастайтын. Бір күні оның бауыры жоғарғы кереуеттен құлап түсті. Ол кілемге құлап, оянып кетті. Ол:"Ой",-деді. Сосын қайтадан жоғары кереуетке шығып алды. Келесі күні оянғанда оның арқасы ауырды. Анасы оны өзімен бірге дәрігердің қабылдауына апарды. Дәрігер оны қарап шықты. Дәрігер оның аман екенін айтты. Ол оған қоршауышты орнына қою керектігін айтты. Оның ағасы оны істейтінін айтты. Сол түні бауыры тағы да үстіңгі кереуетке шығып алды. Ол қоршауышты шешті. Ол қоршауыштың түрме сияқты екенін айтты. Ол өзін темір торда отырғандай сезінгісі келмеді. Ол ұйықтап қалды. Ол тағы да үстіңгі кереуеттен құлап түсті.

      95. Üstıñgı kereuet
      Ol ağasy ekeuı ekı qabatty kereuette ūiyqtaidy. Onyñ tösegı astyda. Onyñ bauyrynda üstıñgı kereuet. Üstıñgı kereuettıñ qorşauyşy bar. Ol qorşauyş ūiyqtap jatqan adamnyñ qauıpsızdıgın qamtamasyz etedı. Onyñ bauyryna qorşauyş ūnamaidy. Ol ony alyp tastaityn. Bır künı onyñ bauyry joğarğy kereuetten qūlap tüstı. Ol kılemge qūlap, oianyp kettı. Ol:"Oi",-dedı. Sosyn qaitadan joğary kereuetke şyğyp aldy. Kelesı künı oianğanda onyñ arqasy auyrdy. Anasy ony özımen bırge därıgerdıñ qabyldauyna apardy. Därıger ony qarap şyqty. Därıger onyñ aman ekenın aitty. Ol oğan qorşauyşty ornyna qoiu kerektıgın aitty. Onyñ ağasy ony ısteitının aitty. Sol tünı bauyry tağy da üstıñgı kereuetke şyğyp aldy. Ol qorşauyşty şeştı. Ol qorşauyştyñ türme siaqty ekenın aitty. Ol özın temır torda otyrğandai sezıngısı kelmedı. Ol ūiyqtap qaldy. Ol tağy da üstıñgı kereuetten qūlap tüstı.
Скрыть текст
      96. Кішкентай пәтер
      Үлкен отбасы екі бөлмелі пәтерде тұрды. Олардың пәтерінде жатын бөлме біреу ғана болатын. Әкесі мен шешесі жатын бөлмеде ұйықтайтын. Екі сәби де осы бөлмеде ұйықтайтын. Төрт адам қонақ бөлмеде ұйықтайтын. Апасы мен сіңлілісі және ағасы мен інісі төртеуі осы қонақ бөлмеде ұйықтайтын. Олар үрлемелі матраста жататын. Күндізігі уақытта олар үрлемелі матрастарды қабырғаға сүйеп қоятын. Түнгі уақытта еденге төсейтін. Олар барлығы үрлемелі матраста ұйықтағанды жақсы көретін. Бірақ та қыздар ұлдармен ұйықтағанды қаламайтын. "Әке, бізге ұлдармен бірге ұйықтау ұнамайды. Біз өзіміздің жеке ұйықтайтын бөлмеміздің болғанын қалаймыз. Қашан біздің жеке ұйықтайтын бөлмеміз болады?" - деп сұрады бір қызы. Сонда әкелері: Мен жақсы жұмыс тапқанда, сендердің жеке ұйықтайтын бөлмелерің болады, - деп жауап берді.

      96. Kışkentai päter
      Ülken otbasy ekı bölmelı päterde tūrdy. Olardyñ päterınde jatyn bölme bıreu ğana bolatyn. Äkesı men şeşesı jatyn bölmede ūiyqtaityn. Ekı säbi de osy bölmede ūiyqtaityn. Tört adam qonaq bölmede ūiyqtaityn. Apasy men sıñlılısı jäne ağasy men ınısı törteuı osy qonaq bölmede ūiyqtaityn. Olar ürlemelı matrasta jatatyn. Kündızıgı uaqytta olar ürlemelı matrastardy qabyrğağa süiep qoiatyn. Tüngı uaqytta edenge töseitın. Olar barlyğy ürlemelı matrasta ūiyqtağandy jaqsy köretın. Bıraq ta qyzdar ūldarmen ūiyqtağandy qalamaityn. "Äke, bızge ūldarmen bırge ūiyqtau ūnamaidy. Bız özımızdıñ jeke ūiyqtaityn bölmemızdıñ bolğanyn qalaimyz. Qaşan bızdıñ jeke ūiyqtaityn bölmemız bolady?" - dep sūrady bır qyzy. Sonda äkelerı: Men jaqsy jūmys tapqanda, senderdıñ jeke ūiyqtaityn bölmelerıñ bolady, - dep jauap berdı.
Скрыть текст
      97. Менің сұрағым бар
      Аспан неге көк? Балықтар ұйықтай ма? Балалар қайдан пайда болады? Қайықтар қалай жүзеді? Ұшақтар ауада қалай тұрады? Сен неге күлесің? Сен неге жылайсың? Біз әлі сондамыз ба? Мен үшін ең маңызды не? Бұл кім? Кім xабарласып жатыр? Есіктің алдындағы кім? Сен қай жақтансың? Сен қайда тұрасың? Менің қарындашым қайда? Кім жеңді? Кім жеңілді? Кім ойнап жатыр? Мен сені танимын ба? Біз таныспыз ба? Атыңды тағы да қайталап айтып жіберші? Сенің уақытың бар ма? Сағат қанша болды? Бүгін қандай күн? Бүгін нешесі? Қалың қалай? Қалай өмір сүріп жатырсың? Немен айналысып жүрсің? Жасың қаншада? Бойың қанша? Салмағың қанша? Сен үйленгенсің бе? Сен тұрмыстасың ба? Сенің балаларың бар ма? Сен мені сүйесің бе? Сен мені естіп тұрсың ба? Сен мені көріп тұрсың ба? Бұл ненің иісі? Сен не пісіріп жатырсың? Сенен қарындаш ала тұрсам бола ма? Қарызға бес доллар бере аласың ба? Неге қара тұрсың? Теледидардан не жүріп жатыр?

      97. Menıñ sūrağym bar
      Aspan nege kök? Balyqtar ūiyqtai ma? Balalar qaidan paida bolady? Qaiyqtar qalai jüzedı? Ūşaqtar auada qalai tūrady? Sen nege külesıñ? Sen nege jylaisyñ? Bız älı sondamyz ba? Men üşın eñ mañyzdy ne? Būl kım? Kım habarlasyp jatyr? Esıktıñ aldyndağy kım? Sen qai jaqtansyñ? Sen qaida tūrasyñ? Menıñ qaryndaşym qaida? Kım jeñdı? Kım jeñıldı? Kım oinap jatyr? Men senı tanimyn ba? Bız tanyspyz ba? Atyñdy tağy da qaitalap aityp jıberşı? Senıñ uaqytyñ bar ma? Sağat qanşa boldy? Bügın qandai kün? Bügın neşesı? Qalyñ qalai? Qalai ömır sürıp jatyrsyñ? Nemen ainalysyp jürsıñ? Jasyñ qanşada? Boiyñ qanşa? Salmağyñ qanşa? Sen üilengensıñ be? Sen tūrmystasyñ ba? Senıñ balalaryñ bar ma? Sen menı süiesıñ be? Sen menı estıp tūrsyñ ba? Sen menı körıp tūrsyñ ba? Būl nenıñ iısı? Sen ne pısırıp jatyrsyñ? Senen qaryndaş ala tūrsam bola ma? Qaryzğa bes dollar bere alasyñ ba? Nege qara tūrsyñ? Teledidardan ne jürıp jatyr?
Скрыть текст
      98. Әдепсіз құс
      Қызылтамақ шымшық - әдемі құс. Оның төсі қызыл. Қанаты қара. Ол әдемі ән салады. Қарға да әдемі. Ол қап-қара. Ол жылтыр қара. Қарға - үлкен құс. Бұл ақылды құс. Бұл жалқау құс. Ол адамдарды бақылайды. Адамдарда тамақ бар. Олар тамақты қоқыс жәшігіне тастайды. Қарға қоқыс жәшігіне отырды. Ол қоқыс жәшігінің ернеуімен жүр. Ол дәмді бірдеңе іздейді. Ол жәшіктің ішіне секіріп түсті. Ол қуырылған картоптың қалдығын тапты. Ол ағашқа қарай ұшты. Ол картоп қалдығын жеді. Сосын ол қайтадан қоқыс жәшігіне ұшты. Қызылтамақ шымшық қарғаны көрді. Қызылтамақ шымшықтың қарны аш. Ол қоқыс жәшігіне секірді. Қарға шымшыққа айқайлады. Ол:" Бұл жерден кет. Бұл жәшік менің жәшігім"-, деді. Қызылтамақ шымшық кері қарай ағашқа ұшып кетті. Қарға - сараң құс. Ол басқалармен бөліскенді ұнатпайды.

      98. Ädepsız qūs
      Qyzyltamaq şymşyq - ädemı qūs. Onyñ tösı qyzyl. Qanaty qara. Ol ädemı än salady. Qarğa da ädemı. Ol qap-qara. Ol jyltyr qara. Qarğa - ülken qūs. Būl aqyldy qūs. Būl jalqau qūs. Ol adamdardy baqylaidy. Adamdarda tamaq bar. Olar tamaqty qoqys jäşıgıne tastaidy. Qarğa qoqys jäşıgıne otyrdy. Ol qoqys jäşıgınıñ erneuımen jür. Ol dämdı bırdeñe ızdeidı. Ol jäşıktıñ ışıne sekırıp tüstı. Ol quyrylğan kartoptyñ qaldyğyn tapty. Ol ağaşqa qarai ūşty. Ol kartop qaldyğyn jedı. Sosyn ol qaitadan qoqys jäşıgıne ūşty. Qyzyltamaq şymşyq qarğany kördı. Qyzyltamaq şymşyqtyñ qarny aş. Ol qoqys jäşıgıne sekırdı. Qarğa şymşyqqa aiqailady. Ol:" Būl jerden ket. Būl jäşık menıñ jäşıgım"-, dedı. Qyzyltamaq şymşyq kerı qarai ağaşqa ūşyp kettı. Qarğa - sarañ qūs. Ol basqalarmen bölıskendı ūnatpaidy.
Скрыть текст
      99. Оқушыларға арналған печенье
      Синдидің оқытушысы миссис Джоунз болатын. Миссис Джоунз кәрі еді. Бірақ ол баяу жүрмейтін. Ол тез жүретін. Оның шашы ақ емес еді. Оның шашы қара болды. Ол бүкір емес . Оның арқасы тіке болды. Барлық оқушылар миссис Джоунзды жақсы көрді. Олар оны әсіресе жұма күні жақсы көретін. Жұма күні ол сыныпқа печенье әкелетін. Ол печеньені барлық оқушыларға беретін. Печенье өте дәмді болатын. Барлық оқушыларға печенье ұнайтын. Барлық оқушылар печенье жейтін. Бүгін жұма еді. Миссис Джоунз барлық оқушыларға печенье берді. Оқушылардың барлығы рахмет айтты. Сосын олар печенье жеді. Бірақ Синди печеньесін жеген жоқ. "Синди, неге печеньеңді жемейсің", - деп сұрады Миссис Джоунз. Ол: "Мен өзімнің печеньемді жемеймін, себебі оны үйге апарамын. Мен онымен үйде әпкеммен бөлісемін", - деді. Миссис Джоунз: «Сен сондай мейірімдісің. Міне, сенің әпкеңе печенье", - деді.

      99. Oquşylarğa arnalğan peşene
      Sindidıñ oqytuşysy missis Djounz bolatyn. Missis Djounz kärı edı. Bıraq ol baiau jürmeitın. Ol tez jüretın. Onyñ şaşy aq emes edı. Onyñ şaşy qara boldy. Ol bükır emes . Onyñ arqasy tıke boldy. Barlyq oquşylar missis Djounzdy jaqsy kördı. Olar ony äsırese jūma künı jaqsy köretın. Jūma künı ol synypqa peşene äkeletın. Ol peşenenı barlyq oquşylarğa beretın. Peşene öte dämdı bolatyn. Barlyq oquşylarğa peşene ūnaityn. Barlyq oquşylar peşene jeitın. Bügın jūma edı. Missis Djounz barlyq oquşylarğa peşene berdı. Oquşylardyñ barlyğy rahmet aitty. Sosyn olar peşene jedı. Bıraq Sindi peşenesın jegen joq. "Sindi, nege peşeneñdı jemeisıñ", - dep sūrady Missis Djounz. Ol: "Men özımnıñ peşenemdı jemeimın, sebebı ony üige aparamyn. Men onymen üide äpkemmen bölısemın", - dedı. Missis Djounz: «Sen sondai meiırımdısıñ. Mıne, senıñ äpkeñe peşene", - dedı.
Скрыть текст
      100. Мысық тырнап алды
      Қанат жылап тұр. "Сен неге жылап тұрсың?"- деп сұрады Қанаттың анасы. "Мені мысық тырнап алды", - деді Қанат. Мысық Қанаттың қолын тырнап алыпты. Қанат қолын анасына көрсетті. Тырнақтың ізі қатты емес еді. Ол жай ғана сызық еді. Анасы асүйге кетті. Қанат онымен бірге кетті. Ол суды қосты.Ол қолын ағып тұрған судың астына қойды. Шешесі тырналған жерін сабынмен жуды. Ол сабынды жуды. Ол асүйдегі шкафтан санипласт алды. Ол санипласты тырналған жеріне жабыстырды. Ол оған бәрі жақсы болатынын айтты. "Мысық сені неге тырнап алды?" - деп сұрады ол. Қанат оны неге мысықтың тырнап алғанын білмейтінін айтты". Сол мезетте асүйге Қанаттың кішкентай қарындасы кіріп келді. "Мен Тигрдің не үшін оны тырнап алғанын білемін, анашым", - деді ол. "Ол Тигрдің құйрығынан тартты".

      100. Mysyq tyrnap aldy
      Qanat jylap tūr. "Sen nege jylap tūrsyñ?"- dep sūrady Qanattyñ anasy. "Menı mysyq tyrnap aldy", - dedı Qanat. Mysyq Qanattyñ qolyn tyrnap alypty. Qanat qolyn anasyna körsettı. Tyrnaqtyñ ızı qatty emes edı. Ol jai ğana syzyq edı. Anasy asüige kettı. Qanat onymen bırge kettı. Ol sudy qosty.Ol qolyn ağyp tūrğan sudyñ astyna qoidy. Şeşesı tyrnalğan jerın sabynmen judy. Ol sabyndy judy. Ol asüidegı şkaftan saniplast aldy. Ol saniplasty tyrnalğan jerıne jabystyrdy. Ol oğan bärı jaqsy bolatynyn aitty. "Mysyq senı nege tyrnap aldy?" - dep sūrady ol. Qanat ony nege mysyqtyñ tyrnap alğanyn bılmeitının aitty". Sol mezette asüige Qanattyñ kışkentai qaryndasy kırıp keldı. "Men Tigrdıñ ne üşın ony tyrnap alğanyn bılemın, anaşym", - dedı ol. "Ol Tigrdıñ qūiryğynan tartty".
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Еркежан Каймоллаева, Роза Алиева, Айгерим Турсынбекова, Алтынгуль Кептербаева, Аяулым Орынгали, Бахытжан Ертай, Дастан Ахметдин,
Асель Серикбаева, Аслан Бисенов, Майра Фазыл, Маргулан Канат, Раушан Муталипова, Рахат Уйсымбаев, Акжайык Сабырбаева, Диас Жунистаев, Елімай Шынатай, Максат Маликов, Anar Bekmyrza, Nazima Tokabayeva, Айжан Даукишева, Арайлан Атканова, Гульзайнаб Сисенова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Истории о детях. Том 2, стр.4 Вернуться к началу Истории о детях. Том 2, стр.6  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга