Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Занимательное чтение

Том 3, страница 4
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      61. Теннис ойнын бақылау
      Дороти теннис ойнын қарап отыр. Ол өзінің мектебінде өтіп жатыр. Оның мектебі басқа мектеппен сайысқа түсті. Теннис командасында оның әпкесі ойнайды. Доротиға әпкесінің ойнын тамашалаған ұнайды. Теннис ойнын қарау шыдамдылықты талап етеді. Оған әсіресе қатты соққылар ұнайды. Әпкесінің соққылары шынында да қатты еді. Әпкесі барлық үш ойында да жеңіске жетті. Оның мектебі жеңіске жетті. Олар үлкен алшақтықпен жеңіске жетті. Доротиға ойынды бақылау және әпкесіне күш беру қызықты еді. Сонымен қатар ол командадағы достарына да күш беріп отырды. Дороти әпкесін жеңісімен құттықтады.

      61. Tenis oinyn baqylau
      Doroti tenis oinyn qarap otyr. Ol özınıŋ mektebınde ötıp jatyr. Onyŋ mektebı basqa mekteppen saiysqa tüstı. Tenis komandasynda onyŋ äpkesı oinaidy. Dorotiğa äpkesınıŋ oinyn tamaşalağan ūnaidy. Tenis oinyn qarau şydamdylyqty talap etedı. Oğan äsırese qatty soqqylar ūnaidy. Äpkesınıŋ soqqylary şynynda da qatty edı. Äpkesı barlyq üş oiynda da jeŋıske jettı. Onyŋ mektebı jeŋıske jettı. Olar ülken alşaqtyqpen jeŋıske jettı. Dorotiğa oiyndy baqylau jäne äpkesıne küş beru qyzyqty edı. Sonymen qatar ol komandadağy dostaryna da küş berıp otyrdy. Doroti äpkesın jeŋısımen qūttyqtady.
Скрыть текст
      62. Мектептегі түскі ас
      Балалар мектептегі түскі асты онша жақтырмайтын. Олар өте дәмсіз болатын. Кейде оларға еттің орнына түсініксіз бірдеңелер беретін. Бүгін оларға хот-дог берді. Ондағы шұжықтардың түсі бір түрлі еді. Нан да қаттылау және бүгінгі піскен нан емес еді. Түскі ас тегін берілетін. Көп балалар шағымданбайтын. Бірақ та мұндай түскі ас денсаулыққа пайдалы емес. Оқушылар тамақ туралы шағым жазуды шешті. Олар астың денсаулыққа пайдалы, жаңа дайындалған болғанын қалады. Олар көп қол жинады. Мектеп басшылары балалардың сөзін қолдауды жөн деп санады. Олар тамақ тізіміне жаңа тамақ түрлерін қосты. Оқушыларға енді салат, йогурт бере бастады, ал хот-дог пен гамбургерді тамақ тізімінен алып тастады. Балалар қуанды. Тамақ енді жеуге тұрарлық болды.

      62. Mekteptegı tüskı as
      Balalar mekteptegı tüskı asty onşa jaqtyrmaityn. Olar öte dämsız bolatyn. Keide olarğa ettıŋ ornyna tüsınıksız bırdeŋeler beretın. Bügın olarğa hot-dog berdı. Ondağy şūjyqtardyŋ tüsı bır türlı edı. Nan da qattylau jäne bügıngı pısken nan emes edı. Tüskı as tegın berıletın. Köp balalar şağymdanbaityn. Bıraq ta mūndai tüskı as densaulyqqa paidaly emes. Oquşylar tamaq turaly şağym jazudy şeştı. Olar astyŋ densaulyqqa paidaly, jaŋa daiyndalğan bolğanyn qalady. Olar köp qol jinady. Mektep basşylary balalardyŋ sözın qoldaudy jön dep sanady. Olar tamaq tızımıne jaŋa tamaq türlerın qosty. Oquşylarğa endı salat, iogurt bere bastady, al hot-dog pen gamburgerdı tamaq tızımınen alyp tastady. Balalar quandy. Tamaq endı jeuge tūrarlyq boldy.
Скрыть текст
      63. Сатып алуға құштар адам
      Мишель жаңа ғана ғаламтор арқылы сатып алу мүмкіндігін біліп алды. Мұның ыңғайлы екені ұнады. Оған компьютерден алыстаудың қажеті жоқ. Тек қана теріп, басу керек. Технология - керемет нәрсе! Ол мектепке оқулық сатып алмақшы болды. Кейін ол ұялы телефонына қап іздеді. Ол жолақты дизайнды қапты сатып алды. Кейін ол киім сайтына кірді. Ол 100 долларға киім алды. Оның бөлмесіне әпкесі кірді. Ол оның қанша сатып алғанын байқады. Оны әпкесі бөлмесінен шығарып жіберді. Мишельге енді ғаламтор арқылы сатып алуға тыйым салды.

      63. Satyp aluğa qūştar adam
      Mişel jaŋa ğana ğalamtor arqyly satyp alu mümkındıgın bılıp aldy. Mūnyŋ yŋğaily ekenı ūnady. Oğan kompüterden alystaudyŋ qajetı joq. Tek qana terıp, basu kerek. Tehnologia - keremet närse! Ol mektepke oqulyq satyp almaqşy boldy. Keiın ol ūialy telefonyna qap ızdedı. Ol jolaqty dizaindy qapty satyp aldy. Keiın ol kiım saityna kırdı. Ol 100 dollarğa kiım aldy. Onyŋ bölmesıne äpkesı kırdı. Ol onyŋ qanşa satyp alğanyn baiqady. Ony äpkesı bölmesınen şyğaryp jıberdı. Mişelge endı ğalamtor arqyly satyp aluğa tyiym saldy.
Скрыть текст
      64. Көңілсіз күн
      Бүгін Кенде сабақ болған жоқ. Кенге бүгін үйдегі жұмысты жасау керек емес. Кен бүгін жұмыс істемеді. Ол үйде жалғыз болды. Оның демалыс күні. Әдетте оның қолы бос емес. Ол екі сағат теледидар көрді. Оның іші пысты. Ол видео ойындар ойнады. Оның тағы іші пысты. Ол кафеге барды. Ол кофе мен нанға тапсырыс берді. Ол оны жеп қойды. Оның тағы іші пысты. Ол паркте жүгірді. Оның іші пысты. Ол достарына қоңырау соқты. Олардың қолы бос емес еді. Ол өзінің бос болмағанын қалады. Ол жұмысқа қоңырау соқты. Бастығынан офисқа келуге бола деп сұрады. Бастығы күліп жіберді. Кен қоңырауды қойды. Қандай көңілсіз күн.

      64. Köŋılsız kün
      Bügın Kende sabaq bolğan joq. Kenge bügın üidegı jūmysty jasau kerek emes. Ken bügın jūmys ıstemedı. Ol üide jalğyz boldy. Onyŋ demalys künı. Ädette onyŋ qoly bos emes. Ol ekı sağat teledidar kördı. Onyŋ ışı pysty. Ol video oiyndar oinady. Onyŋ tağy ışı pysty. Ol kafege bardy. Ol kofe men nanğa tapsyrys berdı. Ol ony jep qoidy. Onyŋ tağy ışı pysty. Ol parkte jügırdı. Onyŋ ışı pysty. Ol dostaryna qoŋyrau soqty. Olardyŋ qoly bos emes edı. Ol özınıŋ bos bolmağanyn qalady. Ol jūmysqa qoŋyrau soqty. Bastyğynan ofisqa keluge bola dep sūrady. Bastyğy külıp jıberdı. Ken qoŋyraudy qoidy. Qandai köŋılsız kün.
Скрыть текст
      65. Суретке түсу күніндегі келеңсіз жайттар
      Норт шағын ауданындағы оқушылар мектеп формасын киюлері керек болатын. Бірақ Суретке түсу күні саналмайтын. Бұл күні оқушылар не кисе де өздері білетін. Қыздар бұл мүмкіндікті пайдаланып көйлектерін киетін. Ұлдар болса бұл күні күнделікті киімдерін киетін. Джимми өзіне бәрінің назарын аударғысы келді. Ол дөрекі сөз жазылған жейдесін киіп келді. Ол дәлізде ары-бері жүрді. Адамдар оны байқады. Оның жоспары іске асты. Оны мұғалім көріп қойды. Оны келеңсіздік күтіп тұр. Ол қаша жөнелді. Ол қыздар дәретханасына кіріп кетті. Ол жақтан оны ешкім таппайды.

      65. Suretke tüsu künındegı keleŋsız jaittar
      Nort şağyn audanyndağy oquşylar mektep formasyn kiulerı kerek bolatyn. Bıraq Suretke tüsu künı sanalmaityn. Būl künı oquşylar ne kise de özderı bıletın. Qyzdar būl mümkındıktı paidalanyp köilekterın kietın. Ūldar bolsa būl künı kündelıktı kiımderın kietın. Djimmi özıne bärınıŋ nazaryn audarğysy keldı. Ol dörekı söz jazylğan jeidesın kiıp keldı. Ol dälızde ary-berı jürdı. Adamdar ony baiqady. Onyŋ jospary ıske asty. Ony mūğalım körıp qoidy. Ony keleŋsızdık kütıp tūr. Ol qaşa jöneldı. Ol qyzdar därethanasyna kırıp kettı. Ol jaqtan ony eşkım tappaidy.
Скрыть текст
      66. Кофенің көмегі
      Эми 24 сағат бойы ұйықтамауға бәстескен еді. Басында бәрі оңай болды. Ол күнделікті істерімен айналысып жүрді. Ол мектепке барды. Ол музыка үйірмесіне барып, пианинода ойнап жаттықты. Ол үй тапсырмасын дайындады. Үй шаруаларын бітірді. Ол біраз уақытты достарымен өткізді. Түн ортасында оған сергек болу қиынға түсті. Оның ата-анасы ұйықтап жатқан. Достары да ұйықтап жатты. Ол немен айналысатынын білмеді. Ол теледидарды қосты. Қызықты ештеңе көрсетіп жатқан жоқ. Ол кітап оқыды. Бұдан қатты ұйқысы келді. Эмми өкіне бастады. Ол ас үйге барды. Ол өзіне кофе демдеп алды. Ол үш шыныаяқ кофе ішті. Ұйқысы ашылып кетті.

      66. Kofenıŋ kömegı
      Emi 24 sağat boiy ūiyqtamauğa bästesken edı. Basynda bärı oŋai boldy. Ol kündelıktı ısterımen ainalysyp jürdı. Ol mektepke bardy. Ol muzyka üiırmesıne baryp, pianinoda oinap jattyqty. Ol üi tapsyrmasyn daiyndady. Üi şarualaryn bıtırdı. Ol bıraz uaqytty dostarymen ötkızdı. Tün ortasynda oğan sergek bolu qiynğa tüstı. Onyŋ ata-anasy ūiyqtap jatqan. Dostary da ūiyqtap jatty. Ol nemen ainalysatynyn bılmedı. Ol teledidardy qosty. Qyzyqty eşteŋe körsetıp jatqan joq. Ol kıtap oqydy. Būdan qatty ūiqysy keldı. Emmi ökıne bastady. Ol as üige bardy. Ol özıne kofe demdep aldy. Ol üş şynyaiaq kofe ıştı. Ūiqysy aşylyp kettı.
Скрыть текст
      67. Рюкзак сəннен шықты
      Джоаннаның көк түсті рюкзагы бар. Ол онымен бір ай бойы жүрді. Ол енді сондай əдемі болған жоқ. Ол өткен жылы сəнді болатын. Биыл рюкзак сəннен шықты. Барлық танымал қыздар сөмкемен жүреді. Бай қыздар дизайнерлік сөмкемен жүреді. Қазір рюкзакты тек жігіттер ұстайды. Алайда Джоанна əлі де рюкзакпен жүр. Бір жаман қыз оны мазақтап, күлді. Джоанна қызарып кетті. Ол өзін сондай жайсыз сезінді. Үйде ол өз рюкзагын қоқыс шелегіне лақтыра салды. Анасы рюкзакты сонда көрді. Ол Джоаннадан не болғанын сұрады. Джоанна болған жағдайды айтып берді. "Оны тастауға болмайды. Ерекше бол", - деді анасы. Джоанна анасының айтқанын дұрыс деп шешті. Ол рюкзакты қайтадан алды.

      67. Rükzak sännen şyqty
      Djoannanyŋ kök tüstı rükzagy bar. Ol onymen bır ai boiy jürdı. Ol endı sondai ädemı bolğan joq. Ol ötken jyly sändı bolatyn. Biyl rükzak sännen şyqty. Barlyq tanymal qyzdar sömkemen jüredı. Bai qyzdar dizainerlık sömkemen jüredı. Qazır rükzakty tek jıgıtter ūstaidy. Alaida Djoanna älı de rükzakpen jür. Bır jaman qyz ony mazaqtap, küldı. Djoanna qyzaryp kettı. Ol özın sondai jaisyz sezındı. Üide ol öz rükzagyn qoqys şelegıne laqtyra saldy. Anasy rükzakty sonda kördı. Ol Djoannadan ne bolğanyn sūrady. Djoanna bolğan jağdaidy aityp berdı. "Ony tastauğa bolmaidy. Erekşe bol", - dedı anasy. Djoanna anasynyŋ aitqanyn dūrys dep şeştı. Ol rükzakty qaitadan aldy.
Скрыть текст
      68. Тұйық бала
      Рамирес мырза оқушыларының сабақта еркін сезінулерін қалайтын. Бұл оның бірінші мақсаты болатын. Ол өзін игі іс жасап жүрмін деп ойлайтын. Оқушыларының арасында тұйық бала болатын. Оның достары жоқ. Ол сыныпта презентация жасамайтын. Ол сабақ айтуға ешқашан қол көтерген емес. Оның аты Брэндон. Бәрі оны тұйық бала деп атайтын. Тұйық бала қандай мағына береді? Рамирес мырза тек оның қалай күлетінін көргісі келді. Ол оған әзілдер айтты. Тұйық бала күлмеді. Ол жай кітап оқуын жалғастырды. Рамирес мырза оған күлкілі әңгіме айтты. Тұйық бала күлмеді. Рамирес мырза оған әдемі суреттер көрсетті. Тұйық бала жымиды. Рамирес мырза бақытты. Ол тұйық баланың суретке бейім екенін білді.

      68. Tūiyq bala
      Ramires myrza oquşylarynyŋ sabaqta erkın sezınulerın qalaityn. Būl onyŋ bırınşı maqsaty bolatyn. Ol özın igı ıs jasap jürmın dep oilaityn. Oquşylarynyŋ arasynda tūiyq bala bolatyn. Onyŋ dostary joq. Ol synypta prezentasia jasamaityn. Ol sabaq aituğa eşqaşan qol kötergen emes. Onyŋ aty Brendon. Bärı ony tūiyq bala dep ataityn. Tūiyq bala qandai mağyna beredı? Ramires myrza tek onyŋ qalai kületının körgısı keldı. Ol oğan äzılder aitty. Tūiyq bala külmedı. Ol jai kıtap oquyn jalğastyrdy. Ramires myrza oğan külkılı äŋgıme aitty. Tūiyq bala külmedı. Ramires myrza oğan ädemı suretter körsettı. Tūiyq bala jymidy. Ramires myrza baqytty. Ol tūiyq balanyŋ suretke beiım ekenın bıldı.
Скрыть текст
      69. Көп міндеттер
      Мэдисон жақында жүргізуші куәлігін алды. Ол бақытты. Қазір оның бос уақыты көп. Ол қазір қалаған жеріне бара алады. Енді оған мектепке жаяу барудың қажеті жоқ. Ол өз көлігімен достарына қонаққа бара алады. Медисонның Лиза деген сіңілісі бар. Лиза 14 жаста. Оның мектептегі сабағы таңғы сағат 8-де басталады. Мэдисонның ата-аналары Лизаны күнде таңертең мектепке апарып тастауын сұрады". Маған ерте тұрудың қажеті не?" – деп сұрады Мэдисон. "Жүргізуші куәлігі сені көп міндеттерге жүктейді", - деді анасы. Ата-анасы одан азық-түлік алып келуін сұрады. Мэдисонға енді куәлігінің болғаны ұнамады.

      69. Köp mındetter
      Medison jaqynda jürgızuşı kuälıgın aldy. Ol baqytty. Qazır onyŋ bos uaqyty köp. Ol qazır qalağan jerıne bara alady. Endı oğan mektepke jaiau barudyŋ qajetı joq. Ol öz kölıgımen dostaryna qonaqqa bara alady. Medisonnyŋ Liza degen sıŋılısı bar. Liza 14 jasta. Onyŋ mekteptegı sabağy taŋğy sağat 8-de bastalady. Medisonnyŋ ata-analary Lizany künde taŋerteŋ mektepke aparyp tastauyn sūrady". Mağan erte tūrudyŋ qajetı ne?" – dep sūrady Medison. "Jürgızuşı kuälıgı senı köp mındetterge jükteidı", - dedı anasy. Ata-anasy odan azyq-tülık alyp keluın sūrady. Medisonğa endı kuälıgınıŋ bolğany ūnamady.
Скрыть текст
      70. Маңдайдағы безеу
      Джеймс оянды. Оның мектепке жиналуы керек еді. Ол айнаға қарады. Оның маңдайында үлкен қызыл ісік тұр. Бұл безеу болатын. Ол өзін жайсыз сезінді. Ол оның болмағанын қалады. Ол бетін жуды. Безеу сол күйінде тұр. Ол оны саусақтарымен қысты. Ол бәрібір тұр. Ол одан да жаман болып кетті. Ол қып-қызыл еді. Ол оны жасырып қоюға тырысты. Ол әпкесінің опа-далабы сұрады. Әпкесі оған күлді. Оны ұмыту керек деп ойлады . Кейін ол компьютерін қосты. Ол безеуден қалай құтылу керектігі туралы түрлі кеңестер іздей бастады. Оған тек сабыр сақтау керек болды.

      70. Maŋdaidağy bezeu
      Djeims oiandy. Onyŋ mektepke jinaluy kerek edı. Ol ainağa qarady. Onyŋ maŋdaiynda ülken qyzyl ısık tūr. Būl bezeu bolatyn. Ol özın jaisyz sezındı. Ol onyŋ bolmağanyn qalady. Ol betın judy. Bezeu sol küiınde tūr. Ol ony sausaqtarymen qysty. Ol bärıbır tūr. Ol odan da jaman bolyp kettı. Ol qyp-qyzyl edı. Ol ony jasyryp qoiuğa tyrysty. Ol äpkesınıŋ opa-dalaby sūrady. Äpkesı oğan küldı. Ony ūmytu kerek dep oilady . Keiın ol kompüterın qosty. Ol bezeuden qalai qūtylu kerektıgı turaly türlı keŋester ızdei bastady. Oğan tek sabyr saqtau kerek boldy.
Скрыть текст
      71. Көшіргіш құрбы
      Анна ашуланды. Кейт одан көшірді. Кейт математикадан бақылаудың бірде бір сұрағының жауабын білмеді. Ол Аннадан жауаптарын көшіріп алды. Мұғалім бұл туралы біліп қойды. Ол екеуіне де ашуланды. Анна Кейттің көшіргенін білмегенін түсіндірді. Кейт екеуінің келіскенін айтты. Кейт шындықты айтпады. Мұғалім екеуін де жазалады. Олар екеуі де бақылаудан екі алды. Анна Кейтті жек көріп кетті. Олардың ортақ достары болған. Анна Кейттің іс-әркеттерін айтып берді. Олар барлығы Кейтпен дос болмаймыз деп келісті. Түсте Кейт үстелдің басында жалғыз отырды.

      71. Köşırgış qūrby
      Anna aşulandy. Keit odan köşırdı. Keit matematikadan baqylaudyŋ bırde bır sūrağynyŋ jauabyn bılmedı. Ol Annadan jauaptaryn köşırıp aldy. Mūğalım būl turaly bılıp qoidy. Ol ekeuıne de aşulandy. Anna Keittıŋ köşırgenın bılmegenın tüsındırdı. Keit ekeuınıŋ kelıskenın aitty. Keit şyndyqty aitpady. Mūğalım ekeuın de jazalady. Olar ekeuı de baqylaudan ekı aldy. Anna Keittı jek körıp kettı. Olardyŋ ortaq dostary bolğan. Anna Keittıŋ ıs-ärketterın aityp berdı. Olar barlyğy Keitpen dos bolmaimyz dep kelıstı. Tüste Keit üsteldıŋ basynda jalğyz otyrdy.
Скрыть текст
      72. Бір-біріне сай келмейтін шұлықтар
      Меруерт мектепке жиналып жатыр. Ол бір қызғылт шұлықты алды. Ол екіншісін тауып алуға тырысты. Оны тауып алу оңай. Қызғылт түс басқаларына қарағанда тез көзге түседі. Әсіресе ақ шұлықтардың арасында. Бірақ ол оны таба алмады. Ол төсектің астын қарады. Ол оны кір жуатын машинаның ішінен іздеді. Ол оны кептіргіштен іздеді. Ол кір киім салатын кәрзеңкені қарады. Оны ешқай жерден таба алмады. Ол мамасынан қызғылт шұлығын көрмеді ме деп сұрады. "Ақ шұлықпен ұзын джинсыды кие салсаңшы", - деді мамасы. Бұл жақсы ой! Егер шұлықтарын ешкім көрмесе, олардың бір-біріне сәйкеспейтіні маңызды емес еді. Ол ақ шұлықты алып шықты. Ол оны сол аяғына киді. Ол мектепке баруға дайын болды.

      72. Bır-bırıne sai kelmeitın şūlyqtar
      Meruert mektepke jinalyp jatyr. Ol bır qyzğylt şūlyqty aldy. Ol ekınşısın tauyp aluğa tyrysty. Ony tauyp alu oŋai. Qyzğylt tüs basqalaryna qarağanda tez közge tüsedı. Äsırese aq şūlyqtardyŋ arasynda. Bıraq ol ony taba almady. Ol tösektıŋ astyn qarady. Ol ony kır juatyn maşinanyŋ ışınen ızdedı. Ol ony keptırgışten ızdedı. Ol kır kiım salatyn kärzeŋkenı qarady. Ony eşqai jerden taba almady. Ol mamasynan qyzğylt şūlyğyn körmedı me dep sūrady. "Aq şūlyqpen ūzyn djinsydy kie salsaŋşy", - dedı mamasy. Būl jaqsy oi! Eger şūlyqtaryn eşkım körmese, olardyŋ bır-bırıne säikespeitını maŋyzdy emes edı. Ol aq şūlyqty alyp şyqty. Ol ony sol aiağyna kidı. Ol mektepke baruğa daiyn boldy.
Скрыть текст
      73. Батарейканың қуаты бітіп қалды
      Трейси телефонды көп қолданады. Ол телефонды көңілсіз сәтте қолданады. Ол бәрінен тез жалығады. Ол телефонды мектепте қолданады. Ол тамақ ішіп отырғанда қолданады . Ол тіпті адамдармен сөйлесіп тұрғанда да , телефонды қолданады. Бірде ол қуат көзін қосу кнопкасын басып қалды. Экраны қап қара болып тұрып алды. Телефонның қуаты бітіп қалды. Ол телефон арқылы жұмысқа тұру үшін әңгімелесуден өту керек еді. Қандай сәтсіздік. Оның үйден қуаттағышты алуға уақыты жоқ. Ол жақын жердегі электроникалық дүкенге барды. Ол қуаттағыш сатып алды. Ол жақын жердегі тоқ көзін тауып қосты. Ол телефонын қосты. Экраны қосылды.

      73. Batareikanyŋ quaty bıtıp qaldy
      Treisi telefondy köp qoldanady. Ol telefondy köŋılsız sätte qoldanady. Ol bärınen tez jalyğady. Ol telefondy mektepte qoldanady. Ol tamaq ışıp otyrğanda qoldanady . Ol tıptı adamdarmen söilesıp tūrğanda da , telefondy qoldanady. Bırde ol quat közın qosu knopkasyn basyp qaldy. Ekrany qap qara bolyp tūryp aldy. Telefonnyŋ quaty bıtıp qaldy. Ol telefon arqyly jūmysqa tūru üşın äŋgımelesuden ötu kerek edı. Qandai sätsızdık. Onyŋ üiden quattağyşty aluğa uaqyty joq. Ol jaqyn jerdegı elektronikalyq dükenge bardy. Ol quattağyş satyp aldy. Ol jaqyn jerdegı toq közın tauyp qosty. Ol telefonyn qosty. Ekrany qosyldy.
Скрыть текст
      74. Ол поэзияны жек көреді
      Эрик роман оқығанды ұнатады. Эрик журнал оқығанды жақсы көреді. Эрик тіпті газет оқығанды жақсы көреді. Бірақ ол поэзияны жек көреді. Поэзия мағынасыз. Поэзия түсініксіз. Эрикке заттарды елестеткен ұнамайды. Эрик Шекспирдің поэзиясын оқығанды ұнатпайды. Ол оны түсіне алмайды. Жеңіл өлеңдерді оқыған жақсы. Эрик Сьюз доктордың өлеңдерін жақсы көреді. Оларды оңай түсінуге болады. Эрик ағылшын тілі сабағына өзінің жеке өлеңін жазу керек. Ол ұйқасы бар өлең шығаруға тырысып жатыр. Бастапқыда бәрі жақсы болған. Артынан қиындап кетті. Ол "апельсин" сөзіне ұйқас таба алмады. Ол қайта басынан бастады.

      74. Ol poeziany jek köredı
      Erik roman oqyğandy ūnatady. Erik jurnal oqyğandy jaqsy köredı. Erik tıptı gazet oqyğandy jaqsy köredı. Bıraq ol poeziany jek köredı. Poezia mağynasyz. Poezia tüsınıksız. Erikke zattardy elestetken ūnamaidy. Erik Şekspirdıŋ poeziasyn oqyğandy ūnatpaidy. Ol ony tüsıne almaidy. Jeŋıl öleŋderdı oqyğan jaqsy. Erik Süz doktordyŋ öleŋderın jaqsy köredı. Olardy oŋai tüsınuge bolady. Erik ağylşyn tılı sabağyna özınıŋ jeke öleŋın jazu kerek. Ol ūiqasy bar öleŋ şyğaruğa tyrysyp jatyr. Bastapqyda bärı jaqsy bolğan. Artynan qiyndap kettı. Ol "apelsin" sözıne ūiqas taba almady. Ol qaita basynan bastady.
Скрыть текст
      75. Олар бұлттарға қарағанды ұнатады
      Кристина мен оның ұлы бұттарға қарағанды ұнатады. Олар үйден шықты. Ол сүлгінің жерге жайды. Ол оның үстіне жатты. Олар жоғарыға аспанға қарай бастады. Кристина бір бұлтты көрсетіп: "Қалай ойлайсың мына бұлт неге ұқсайды", - деп сұрады. Баласы бұлтқа қарады да: "Ол бұғының артынан қуып бара жатқан адамға ұқсайды" - деді. Ол таң қалды. "Меніңше ол жылап тұрған қызға ұқсайды", - деді ол. Баласы оған күліп жіберді. "Қалай ойлайсың анау неге ұқсайды", - деді ол. "ОЛ жай бұлтқа ұқсайды", - деді анасы. "Ал меніңше ол саған ұқсайды", - деді баласы. Анасы басын шайқап күліп жіберді.

      75. Olar būlttarğa qarağandy ūnatady
      Kristina men onyŋ ūly būttarğa qarağandy ūnatady. Olar üiden şyqty. Ol sülgınıŋ jerge jaidy. Ol onyŋ üstıne jatty. Olar joğaryğa aspanğa qarai bastady. Kristina bır būltty körsetıp: "Qalai oilaisyŋ myna būlt nege ūqsaidy", - dep sūrady. Balasy būltqa qarady da: "Ol būğynyŋ artynan quyp bara jatqan adamğa ūqsaidy" - dedı. Ol taŋ qaldy. "Menıŋşe ol jylap tūrğan qyzğa ūqsaidy", - dedı ol. Balasy oğan külıp jıberdı. "Qalai oilaisyŋ anau nege ūqsaidy", - dedı ol. "OL jai būltqa ūqsaidy", - dedı anasy. "Al menıŋşe ol sağan ūqsaidy", - dedı balasy. Anasy basyn şaiqap külıp jıberdı.
Скрыть текст
      76. Пайдаланылған тауарлар дүкеніндегі саудалар
      Марина киім-кешекті жақсы көреді. Және ол ерекше болуды ұнатады. Оның мектебіндегі қыздардың көбісі сауданы бірдей дүкендерден жасайды. Марина басқа қыздармен бірдей киінгенге шыдай алмайды. Міне сондықтан ол киімдерді пайдаланылған тауарлар дүкенінен сатып алады. Бұл дүкен адамдар тапсырған заттарды сатады. Негізінен онда бұрын қолданған заттар болады. Кейде киімде дақтар мен жыртықтар болады. Заттар, киімдер өте арзан бағамен. Марина ілінген киімдерді қуана қарап шығады. Ол әшейінде өзіне ұнаған кем дегенде бір киім табады. Ол көйлек тауып алды. Ол қара түсті, және ұзын. Бұны маскарадтық кешке кисе өте жақсы болар еді.

      76. Paidalanylğan tauarlar dükenındegı saudalar
      Marina kiım-keşektı jaqsy köredı. Jäne ol erekşe boludy ūnatady. Onyŋ mektebındegı qyzdardyŋ köbısı saudany bırdei dükenderden jasaidy. Marina basqa qyzdarmen bırdei kiıngenge şydai almaidy. Mıne sondyqtan ol kiımderdı paidalanylğan tauarlar dükenınen satyp alady. Būl düken adamdar tapsyrğan zattardy satady. Negızınen onda būryn qoldanğan zattar bolady. Keide kiımde daqtar men jyrtyqtar bolady. Zattar, kiımder öte arzan bağamen. Marina ılıngen kiımderdı quana qarap şyğady. Ol äşeiınde özıne ūnağan kem degende bır kiım tabady. Ol köilek tauyp aldy. Ol qara tüstı, jäne ūzyn. Būny maskaradtyq keşke kise öte jaqsy bolar edı.
Скрыть текст
      77. Президенттік сайлауға түсу
      Ванесса мен Эмили орта мектептегі президенттік сайлауға түспекші. Тек біреуі ғана жеңіске жету керек. Ванесса мен Эмили әр түрлі нәрсе істемекші. Ванесса мектепті рухани жағынан жақсартқысы келеді. Ол оқушыларға әртүрлі мерекелер ұйымдастырып отыруды ұсынды. Оның ұсыныстарының бірі футболдан тегін матч ұйымдастыру. Эмили мектеп тестерінің бағалары жоғары болғанын қалайды. Оның ойының бірі оқушыларға тегін кеңес беру. Оқушылар көңілді ойындардың көп болуын қалағандықтан Ванессаның президент болуын құптайды. Мұғалімдер мен жұмысшылар Эмилидің президент болуын құптайды, өйткені оқушылардың сабаққа бар ынтасымен дайындалғанын қалайды.

      77. Prezidenttık sailauğa tüsu
      Vanessa men Emili orta mekteptegı prezidenttık sailauğa tüspekşı. Tek bıreuı ğana jeŋıske jetu kerek. Vanessa men Emili är türlı närse ıstemekşı. Vanessa mekteptı ruhani jağynan jaqsartqysy keledı. Ol oquşylarğa ärtürlı merekeler ūiymdastyryp otyrudy ūsyndy. Onyŋ ūsynystarynyŋ bırı futboldan tegın maş ūiymdastyru. Emili mektep testerınıŋ bağalary joğary bolğanyn qalaidy. Onyŋ oiynyŋ bırı oquşylarğa tegın keŋes beru. Oquşylar köŋıldı oiyndardyŋ köp boluyn qalağandyqtan Vanessanyŋ prezident boluyn qūptaidy. Mūğalımder men jūmysşylar Emilidıŋ prezident boluyn qūptaidy, öitkenı oquşylardyŋ sabaqqa bar yntasymen daiyndalğanyn qalaidy.
Скрыть текст
      78. Жанартаудың жасалуы
      Ғылыми жобалар жәрмеңкесі жақындап қалды. Хулио жеке жобасын таныстыруға тиіс болды. Биыл онымен жалғыз өзі жұмыс жасады. Ол бәрін өзі істей алатынын дәлелдегісі келді. Материалдар іздеп отырып, желіде жанартау жасау идеясын кезіктірді. Ол жанартау - жәрмеңкеде ғылыми жобаларды жеңудің тәсілі деп шешті. Ол ата-анасының дүкенге бірге алып барып, жанартау жасауға қажеттің бәрін сатып беруін сұрады. Жанартаумен бірнеше сағат жұмыс жасағаннан кейін оны сынап көрмекші болды. Ол оны қосып қойды да, одан лаваның қалай ағатынын бақылай бастады. Бұл таңқаларлық дүние еді. Ол ісіне масаттанды. Келесі күні жобасын ғылыми жобалар жәрмеңкесінде таныстыру үшін мектепке алып барлы.

      78. Janartaudyŋ jasaluy
      Ğylymi jobalar järmeŋkesı jaqyndap qaldy. Hulio jeke jobasyn tanystyruğa tiıs boldy. Biyl onymen jalğyz özı jūmys jasady. Ol bärın özı ıstei alatynyn däleldegısı keldı. Materialdar ızdep otyryp, jelıde janartau jasau ideiasyn kezıktırdı. Ol janartau - järmeŋkede ğylymi jobalardy jeŋudıŋ täsılı dep şeştı. Ol ata-anasynyŋ dükenge bırge alyp baryp, janartau jasauğa qajettıŋ bärın satyp beruın sūrady. Janartaumen bırneşe sağat jūmys jasağannan keiın ony synap körmekşı boldy. Ol ony qosyp qoidy da, odan lavanyŋ qalai ağatynyn baqylai bastady. Būl taŋqalarlyq dünie edı. Ol ısıne masattandy. Kelesı künı jobasyn ğylymi jobalar järmeŋkesınde tanystyru üşın mektepke alyp barly.
Скрыть текст
      79. Үйсіздерге тегін консервілер
      Бүгін тамақ жинайтын күн. Олар мектепте консервілер жинады. Жаңа, жарамдылық мерзімі өтпеген консервілердің барлығы қабылданды. Консервілер үйсіздерге таратылады. Неғұрлым көп консерві жинаса соғұрлым жақсы. Сара он құты алып келді. Том бес құты алып келді. Сэм он үш құты алып келді. Басқалары да консерві алып келді. Мектеп бойынша бес жүз құты жиналды. Тамақ жинау өте сәтті өтті. Өмірдің қиындығына тап болған адамдарға көмектескендері үшін барлығы бақытты болды. Барлығы жүк көлігіне консервіні тиеуге көмектесті. Сонымен қатар олар консервіні керекті орынға дейін жеткізді. Консерві жинау сәтті өткендіктен оны ай сайын өткізіп тұруға шешім қабылданды.

      79. Üisızderge tegın konservıler
      Bügın tamaq jinaityn kün. Olar mektepte konservıler jinady. Jaŋa, jaramdylyq merzımı ötpegen konservılerdıŋ barlyğy qabyldandy. Konservıler üisızderge taratylady. Neğūrlym köp konservı jinasa soğūrlym jaqsy. Sara on qūty alyp keldı. Tom bes qūty alyp keldı. Sem on üş qūty alyp keldı. Basqalary da konservı alyp keldı. Mektep boiynşa bes jüz qūty jinaldy. Tamaq jinau öte sättı öttı. Ömırdıŋ qiyndyğyna tap bolğan adamdarğa kömekteskenderı üşın barlyğy baqytty boldy. Barlyğy jük kölıgıne konservını tieuge kömektestı. Sonymen qatar olar konservını kerektı orynğa deiın jetkızdı. Konservı jinau sättı ötkendıkten ony ai saiyn ötkızıp tūruğa şeşım qabyldandy.
Скрыть текст
      80. Циркке бару
      Кеннеди атындағы мектепте әр аптада экскурсиялар жүргізілетін. Бұл аптада циркке бару болатын. Барлық балалар таңертең мектепте жиналды. Олар әңгімелесті, жүгірді. Барлығы өте қуанышты болды. Олар автобусқа отырып, циркке кетті. Циркте олар барлығы бір жерде отырды. Циркте попкорн мен лимонад сатып жатты. Қойылым басталғанда барлық балалар мұқият қарап отырды. Музыка қатты естіліп тұрды. Әртістер мен бишілер қойылым көрсетті. Жануарлар шыққанда барлығы тұрды. Арыстандар, пілдер және жолбарыстар болды. Балаларға барлық қойылым қатты ұнады. Бұл ең ұнаған сапарлардың бірі болды.

      80. Sirkke baru
      Kennedi atyndağy mektepte är aptada ekskursialar jürgızıletın. Būl aptada sirkke baru bolatyn. Barlyq balalar taŋerteŋ mektepte jinaldy. Olar äŋgımelestı, jügırdı. Barlyğy öte quanyşty boldy. Olar avtobusqa otyryp, sirkke kettı. Sirkte olar barlyğy bır jerde otyrdy. Sirkte popkorn men limonad satyp jatty. Qoiylym bastalğanda barlyq balalar mūqiat qarap otyrdy. Muzyka qatty estılıp tūrdy. Ärtıster men bişıler qoiylym körsettı. Januarlar şyqqanda barlyğy tūrdy. Arystandar, pılder jäne jolbarystar boldy. Balalarğa barlyq qoiylym qatty ūnady. Būl eŋ ūnağan saparlardyŋ bırı boldy.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Еркежан Каймоллаева, Рахат Уйсымбаев, Aidana Bissekesh, Мира Сембайкызы, Аяулым Орынгали, Алтынгуль Кептербаева, Janerke Kurmanalinova, Майра Фазыл, Aigera Yerzhanova, Арайлым Тлеуова, Аслан Бисенов, Мади Толегенов, Акжайык Сабырбаева, Арай Сагымжанова, Арайлым Токтаубаева, Гульнар Абдраимова, Максат Маликов, Маргулан Канат, Олжас Токмагамбетов, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Жанар Уалиева



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Занимательное чтение. Том 3, стр.3 Вернуться к началу Занимательное чтение. Том 3, стр.5  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга